Rusiyadan sonra Yaponiyada da ayılara qarşı qətliam başlayıb. Ayılar insan məskənlərinə yaxınlaşır, hücumlar artır, nəticədə məsələ ciddi təhlükəsizlik və ekoloji problem kimi müzakirə olunur. Yaxın qonşu ilə Uzaq Şərq problemin həlli üçün özlərinə əziyyət vermirlər, məsələni kökündən həll edirlər: Rusiyada ayının çadıra girib turisti öldürməsindən sonra artıq 10-a yaxın ayı canından olub. Yaponiya isə daha irimiqyaslı qırğına keçib – 14 min ayını öldürüblər.
Muradına çatmayan ayılar
Ayıların öldürülməsinə səbəb isə avqust ayında erkək ayıların davranışlarının dəyişməsi ilə bağlıdır. Belə ki, cütləşmək istəyən erkək ayılar dişiyə yaxınlaşmağa çalışsa da, arzuları gözlərində qalır. Çünki əvvəlki doğuşdan olan balalar hələ tam böyüyüb müstəqil həyata başlamadıqları üçün ana ayı öz balasını erkək ayıdan üstün tutur.
Rədd cavabı alan erkək ayılar isə aqressivləşərək balalara hücum edir, onları öldürür, hətta kəndlərə yaxınlaşaraq insanlara təhlükə yaradırlar. Yəni bu mövsümdə ayı hücumlarının səbəbi, çoxlarının düşündüyü kimi, aclıq deyil. Məsələ daha çox cütləşmə uğrunda rəqabət, erkək ayıların aqressivləşməsi və ana ayının balalarını qoruma instinkti ilə bağlıdır.
Bəs Azərbaycanda vəziyyət necədir? Maraqlıdır, indiyə kimi yay aylarında nə qədər ayı hücumu qeydə alınıb?
Bunu öyrənmək üçün əlaqədar qurumlara üz tutduq. Məlum oldu ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər, Fövqəladə Hallar və Kənd Təsərrüfatı nazirliklərində belə statistika aparılmır.
Düşündük ki, heç olmasa vəhşi heyvanların insanlara hücumları barədə məlumatları toplayan səhiyyə qurumlarında olar. Amma Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzindən də səs çıxmadı. Mətbuatda isə ayrı-ayrı hücumlarla bağlı pərakəndə xəbərlərdən başqa “ələ gələn” məlumat yoxdur.
Ən maraqlısı budur ki, ayı hücumlarının baş verdiyini bilirik: kəndlərə ayı girir, təsərrüfatlara zərər dəyir, insanlara hücum xəbərləri yayılır. Amma bütün bunları bir yerə yığıb soruşanda ki, “Yaxşı, bəs bu il neçə dəfə hücum olub?”, statistikanın qapısı üzümüzə bağlanır.
Buradan belə qənaətə gəmək olar ki, milli ayıların taleyi qarşısında üç ehtimal qalır:
Birinci ehtimal odur ki, bizim ayılar bu il özlərini çox düzgün aparıblar: statistika yaratmaq üçün nə qurumları narahat ediblər, nə də dövlətin hesabatlarına düşüblər.
İkinci ehtimal: ayı hücumu ümumiyyətlə təhlükəli deyil. Yəni ayı adamı dişləyibsə, bu, təbiətin kiçik bir anlaşılmazlığıdır, rəqəmə çevirməyə dəyməz.
Üçüncü ehtimal isə daha maraqlıdır: bəlkə bizim erkək ayılara nəsil artırmaq lazım deyil...? Dünyanın başqa yerlərində ayıların aqressiv əkc cins istəyi ciddi müzakirə mövzusudur, bizdə isə abırlı ayılar görünməzlik rejiminə keçiblər. Ya da “qış yuxusu”na indidən giriblər.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media
