Dünyanın ən böyük yeraltı şəhəri haradadır? - FOTO

Neolit dövrünə aid “Göbekli Təpə” arxeoloji ərazisi uzun müddət Türkiyənin ən qədim abidəsi sayılırdı, lakin 2020-ci ildə elm adamları itirilmiş yeraltı Matiate şəhərini kəşf etdilər. Və bu, dünyanın ən yeni böyük kəşflərindən birinə çevrildi. 

Bizim.Media xarici mətbuat istinadən “ən qədim şəhər” haqqında zəruri məlumatları təqdim edir.

2020-ci ildə Türkiyənin Mardin vilayətində arxeoloqlar tərəfindən qədim yeraltı şəhər aşkar edilib. Tapıntı Matiate və ya "mağaralar şəhəri" adlandırıldı. O, yaxşı qorunmuş memarlığı ilə seçilən Midyat şəhərinin birbaşa altında yerləşir. Burada məscidlərlə yanaşı, hazırda Suriya pravoslav kilsəsinə aid olan çoxlu xristian kilsələri də var.

Yeraltı şəhər niyə meydana çıxdı?

Matiat Midyatda tarixi küçələrin və binaların qorunması üçün aparılan işlər zamanı tamamilə təsadüfən aşkar edilib. Mağaranın girişi tədqiqatçıları qədim nəhəng kompleksə aparıb çıxardı. Alimlərin fikrincə, yeraltı şəhərin yaşı təxminən 2 min ilə yaxındır.

Həmin dövrlərdə xristianlıq təqib olunurdu və rəsmi statusu yox idi. Xristianlara qarşı ilk təqiblərin 64-cü ildə imperator Neronun hakimiyyəti dövründə başladığı güman edilir. Təqib 313-cü ildə imperator Konstantinin Milanın fərmanı ilə sona çatdı. Vəziyyət nəhayət, 380-ci ildə, İmperator Teodosiusun dövründə xristianlığın Roma İmperiyasının rəsmi dini olması ilə həll edildi. Matiatenin ilk xristianları Roma təqiblərindən qorumaq üçün istifadə edildiyinə inanılır.

Qədim yeraltı şəhər necə idi?

Bir neçə il ərzində qədim şəhərin tunellərində aparılan qazıntılar zamanı 49 otaq, onlarla tunel və bir çox qədim izlər aşkar edilib. Məsələn, alimlərin aşkar etdiyi artefaktlar arasında neft lampaları, Roma sikkələri və bəzi məişət əşyaları var idi. Binalara gəlincə, onların arasında taxıl anbarı, xristian kilsəsi və divarında Davud ulduzunun simvolu olan böyük zal aşkar edilib.

Tədqiqatçıların fikrincə, bu yeraltı şəhərdə 70 minə qədər insan yaşaya bilər. Bununla belə, alimlərin fikrincə, tapılan binalar bütün Matitatın ümumi ərazisinin yalnız 3%-ni təşkil edir. Bu fakt onlara yeraltı şəhərin dünyanın ən böyük şəhəri ola biləcəyini və Kapadokiyadakı məşhur yeraltı şəhəri Derinkuyudan daha böyük olduğunu düşünməyə imkan verir.

Şəhər turistlər üçün açıqdırmı?

İtirilmiş Matiate yeraltı şəhərinin qazıntıları hələ erkən mərhələdədir. Çünki qədim şəhərin əsl ölçüsü haqqında hələ dəqiq məlumat yoxdur. Qazıntılar başa çatdıqdan sonra bu yerin Türkiyənin məşhur turistik yerləri siyahısına qoşulacağı güman edilir. Qədim şəhər ictimaiyyətin üzünə açıldıqda, turistlər nəinki əsasən 17-19-cu əsrlərə aid olan yerüstü şəhərin memarlığına baxa, həm də yerin altında yerləşən 1900 illik şəhərlə müqayisə edə biləcəklər. 




Surxay Atakişiyev, Bizim.Media