Tehran niyə Fransa ordusunun bölgəyə gəlməsini arzulayır? - DETALLAR

İran yenə də öz ampluasındadır. Belə ki, cənub qonşumuzun rəsmiləri tərəfindən Azərbaycan əlehinə açıqlamalar davam etməkdədir. Bu dəfə İranın Ermənistandakı səfiri Abbas Bədəxşan Zohuri estafeti təhvil alıb.

İran-Ermənistan münasibətlərinə həsr edilən tədbirdə Zohuri Azərbaycanı hədələyən bəyanatlarla çıxış edib. 
İran diplomatı deyir ki:

- Zəngəzur dəhlizinin açılmasını İran öz maraqlarına qarşı birbaşa hədə kimi görür. Bu Ermənistanın da maraqlarına cavab vermir.

- İran ona problem yaratmağa çalışan “kiçik ölkə”ləri cəzalandıra bilər.

-  Tehran Avropa İttifaqının müşahidəçi missiyasının tərkibində Fransa jandarmlarının Ermənistan-Azərbaycan sərhədində yerləşdirilməsinin əleyhinə deyil. 

Göründüyü kimi, Zohuri açıqlamalarında İranın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı “qırmızı xətlər” ideyasını davam etdirir. Və bu xətlər nədənsə Azərbaycanla bağlı olduqda qızarmağa başlayır.

Lakin söhbət Fransa hərbçilərinə gələndə Tehran bunu problem kimi görmür, əlehinə də çıxmır. 

Ancaq biz tam əksinə şahidlik edirik. İranı narahat edən Ermənistanla bağlarının qopması, daha doğrusu, Azərbaycanın Naxçıvana birbaşa bağlanmasıdır. Bu narahatlığın fars şovinist siyasətindən və İranın bölgədə olan-qalan təsir gücünü də itirmək təhlükəsindən irəli gəldiyi bəllidir.

Digər tərəfdən, Zohurinin də açıqlamasında qeyd etdiyi kimi, Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən kommunikasiya xətlərinin açılmasında İranla Ermənistanı mövqeyi nəinki üst-üstə düşür, hətta Tehran bundan daha çox narahatdır.

Zohuri Zəngəzur dəhlizini “Ermənistanın maraqlarına cavab verməyən”, “İrana qarşı birbaşa təhdid” kimi xarakterizə etməklə bunu açıq ifadə edir.

Bu da İranın Qərbə düşmənçiliyi...  

Halbuki, İran molla rejiminin formal ideolojii baxımından ana xətti “Qərb imperializminə qarşı mübarizə aparan İslam Respublikasıdır”.

Görünən qədərilə, rəsmi Tehran üçün ideoloji obraz yalnız əsl simasını gizlətmək üçün maskadan ibarətdir. Ancaq İranın Vətən müharibəsindən sonra tutduğu siyasət, o cümlədən Zohurinin son açıqlamaları onu göstərir ki, Tehran kartlarını açıq oynayır.

Mollalar artıq “Din qardaşlığı”, “Qərb düşmənçiliyi” obrazını qorumağa belə ehtiyac duymurlar.

İran bu cür siyasət yürütməsi isə bir sıra mətləbləri üzə çıxarır:

Birincisi, İran hakimiyyəti Fransanın oyuncağı olduğunu hiss etdirir. Əslində, yaxın tarixə nəzər salıb, Xomeyninin hakimiyyətə hansı ölkədən əl üstündə gətirildiyini xatırlamaq, bütün kritik vəziyyətlərdə Fransa və İranın bir-birilərinin maraqlarını maksimum gözləməsi bu reallığı görməyə kifayət edirdi.

Yəni, sözlərə yox, əməllərə baxmaq molla rejiminin Fransanın layihəsi olduğunu onsuz da göstərirdi. Və artıq İran rəsmilərinin sözləri də əməllərinə adekvat olmağa başlayıb. 
İkincisi, molla rejimi Cənubi Qafqazdakı situasiyanın dəyişməsindən o qədər başını itirib ki, artıq bu ölkənin rəsmiləri açıqlamalarında diplomatik etiket normalarını, siyasi mədəniyyəti belə gözləmirlər.

Üçüncüsü, İran səhvlərindən nəticə çıxarıb, Cənubi Qafqaz siyasətini korrektə etmək yerinə, əvvəlki dəst-xəttini qoruyub saxlayacağına işarə edir.

Görünən qədərilə, İran-Ermənistan-Fransa üçlüsü Azərbaycana qarşı siyasətlərində vahid mövqedən çıxış etmək yolunu tutmaqda maraqlıdırlar. Daha doğrusu Paris və Tehran Ermənistanı növbəti savaşa sövq etməkdə qərarlı görünür. 

Murad Əhmədov, Bizim.Media