Pul tədavül, yığım, alqı-satqı və nəhayət, dəyər vasitəsidir. Ona görə də pul hər birimizin həyatında xüsusi yer tutur. Amma pulla davranmağın yolları var. Onunla düzgün davranmayanlara bədxərc, doğru davranana isə varlı deyirik
Bədxərc yox, varlı olmaq üçün pulla necə rəftar etməyi uşaqlıqdan öyrənməliyik.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan psixoloq Gülnar Orucova deyir ki, pulun nə olduğunu və onunla necə rəftar etməyi uşaqlara lap kiçik yaşlarından öyrətmək lazımdır:
“Heç kimə sirr deyil ki, 3-4 yaşlı uşaq marketə girərkən gözü gördüyü hər şeyi yığıb götürmək istəyir. O zaman uşağa izah edirik ki, gördüklərin heç də havayı deyil, pulladır. Bax, uşaq ilk dəfə pulun dəyərini o zaman dərk edir. Bundan sonra atasından, nənə-babasında oyuncaq yox, pul istəyir.
Təbii ki, uşaq təfəkkürü balaca olduğu üçün əlindəki pulu anındaca xərcləyib qurtarır. Bax, o zaman uşağa pulla necə rəftar etməyi öyrətmək lazımdır. Məlumdur ki, orta məktəbə gedən hər bir uşağa valideyin gündəlik “cibxərcliyi” verir. Bu da normaldır. Amma hər bir valideyn yaxşı olar ki, uşaqlarına gündəlik yox, həftəlik pul versin. Bax, o zaman uşaq pulu necə idarə etməyi öyrənəcək. Əlindəki 10-15 manatı bir günə və lazımsız yerə xərcləməyəcək və ona qənaət etməyə çalışacaq.
Amma gündəlik verilən pula heç də bütün uşaqlar qənaətcilliklə yanaşmır. Düşünür ki, sabahın pulu ayrıdır. Lakin uzun müddət üçün verilən pula uşaq həssaslıqla yanaşır. Bilir ki, bədxərclik edəndə həftəsonuna pulu olmayacaq”.
Müsahibimiz hesab edir ki, yuxarı siniflərdə oxuyan uşaqlara “cibxərcliyi”ni aylıq vermək daha uyğundur:
“Çünki yetkinlik yaşına çatan uşağın təkcə yemək yox, digər qayğıları da var. Ona görə də uşağa aylıq büdcə ayırmaq lazımdır ki, ondan daha səmərəli istifadə eləsin. Ancaq yeməyə yox, digər zəruri şeylərə də pulunu çatdırsın. Belə olacağı təqdirdə uşaqlar pulla rəftarı yaxşı öyrənir. Pulu necə gəldi xərcləmir, ondan qənaətlə istifadə edir.
Yaxşı olar ki, uşaqların geyim və digər pullarını aylıq cibxərcliyinə daxil edəsiniz.
Çünki uşaq biləndə ki, ayaqqabı və yaxud corabı cırılanda onu özü alacaq, o zaman daha diqqətli olur. Amma bu öhdəlik valideynin üzərində qalanda uşaq heç nəyə fikir vermir və israfçı olur. Ona görə də uşağınızın varlı olmasını istəyirsinizsə, ilk növbədə ona pulla necə rəftar etmək lazım olduğunu öyrədin. Bir sözlə, uşaqlarımıza pulun nə olduğunu 3-4 yaşlarında, puldan necə istifadəni isə 7-8 yaşlarında öyrətsək, daha yaxşı olar”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
