“Azərbaycanda Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət Başçılarının 12-ci Zirvə Görüşü uğurla keçirildi. Bu ilki zirvənin mövzusu əvvəlkilərdən fərqli olaraq, “Regionda sülh və təhlükəsizlik” məsələlərinə həsr olundu”.
Bu fikirləri Bizim.Media-ya açıqlamasında qazaxıstanlı politoloq Amangeldi Kurmet deyib.
Türk Dövlətləri Təşkilatının Qəbələ Zirvəsini şərh edən Kurmet, Azərbaycanla-Ermənistan arasında gözlənilən sülhdən sonra TDT üçün yeni imkanlar yaranacağını bildirib:
“Məlum olduğu kimi, bu ilin yay aylarında Azərbaycan və Ermənistan arasında ABŞ vasitəçiliyi ilə sülh sazişi üzrə ilkin razılaşma əldə olunub. Bunun nəticəsində Zəngəzur dəhlizinin açılması ehtimalı daha da artıb. Türk Dövlətləri isə bu şəraitdə Orta Dəhliz layihəsində daha sıx iştirak etməyi planlaşdırır. Beləliklə, Zəngəzur dəhlizindən bütün türk ölkələrinin birgə istifadə etməsi üçün imkanlar genişlənir”.
Hazırda Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan və digər türk dövlətləri bu istiqamətdə fəal hazırlıq görürlər:
“Məsələn, bu ilin avqust ayında Türkiyədə Qars–Dilucu dəmir yolu xəttinin inşasına start verilib. Bu xəttin ümumi uzunluğu 24 kilometr olacaq və layihə başa çatdıqdan sonra birbaşa Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsinə qədər uzanacaq. Yeni xətt vasitəsilə ildə 5 milyon tondan artıq yük daşınması planlaşdırılır. Eyni zamanda Qazaxıstanda Dostık–Moyıntı istiqamətində yeni dəmir yolu xətləri və avtomobil yolları çəkilir. Bu layihələrin hamısı Orta Dəhliz, yəni Mərkəzi Asiyanı Xəzər dənizi üzərindən Azərbaycan və Türkiyə vasitəsilə Avropaya birləşdirən strateji nəqliyyat marşrutu çərçivəsində həyata keçirilir”.
Kurmet əlavə edib ki, hazırda dünyanın bir çox bölgəsində gərginliklər yaşanır.
“Ədən körfəzi və Süveyş kanalı kimi beynəlxalq marşrutlarda istənilən vaxt problemlər yarana bilər. Bu səbəbdən ən etibarlı və təhlükəsiz ticarət yolu Orta Dəhliz hesab olunur. Zəngəzur dəhlizinin açılması isə bu marşrutun strateji əhəmiyyətini daha da artırır.
Çünki Çindən-Avropaya və əks istiqamətə yüklərin daşınması ildən-ilə artır. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi təkcə Azərbaycan üçün deyil, həm də bütün türk dövlətləri üçün iqtisadi və logistik üstünlüklər yaradacaq.
Əlbəttə, burada dəhlizin təhlükəsizliyinin təmin olunması da çox vacibdir. Bu layihədə yalnız Türkiyə, Azərbaycan və Qazaxıstan deyil, Çin kimi böyük iqtisadi güclər də maraqlıdır”, - deyə A.Kurmet əlavə edib.
Tehran Orucoğlu, Bizim.Media
