“İstanbulda keçirilən sonuncu türk zirvə toplantısının materiallarını, xüsusilə yekun Bəyannaməni öyrəndikdən sonra bu sənədin təfərrüatlarına varacam, bəzi məqamlarını qeyd edəcəm”.
Bizim.Media “yerkramas.org“ nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bu fikirləri Ermənistan Baş nazirinin müavini Armen Gevorkyan yazıb.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
“Antiterror əməliyyatına başlamaq üçün hüquqi əsas yoxdur” - POLİTOLOQ
Onun sözlərinə görə, qəbul edilən “Türk dünyasının baxışı - 2040” adlı sənədin müəllifi Qazaxıstanın ilk prezidenti Nursultan Nazarbayevdir.
Daha sonra Paşinyanın yaxın adamı bunları qeyd edib:
“İkincisi, bu sənəddə müəlliflərin Azərbaycanı 44 günlük Vətən Müharibəsindəki qələbə münasibətilə təbrik etdiyi və Türk Birliyinə üzv dövlətlərin Azərbaycana göstərdiyi dəstəyin əhəmiyyətini bildirən sətirlər var.
Üçüncüsü, müəlliflər Zəngəzur dəhlizini Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi çərçivəsində kommunikasiyaların təkmilləşdirilməsi üçün yeni imkan kimi vurğulayır və üzv dövlətlərin müvafiq orqanlarını onun tezliklə həyata keçirilməsi üçün Azərbaycan hökumətinin səylərini dəstəkləməyə çağırırlar.
Dördüncüsü, o, üzv dövlətlərin beynəlxalq platformalarda fəal əməkdaşlığını gücləndirməyə, namizədlərin və təşəbbüslərin qarşılıqlı dəstəyini təşviq etməyə çağırır.
Beşincisi, Katibliyi beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən BMT və onun agentlikləri, həmçinin Aİ, ATƏT, QDİƏT, OECD, V4 və ASEAN ilə əməkdaşlığı genişləndirməyə və onlarla birgə layihələr həyata keçirməyə çağırır.
Əslində, türk dünyasının güclənməsi və genişlənməsinin müəlliflərindən biri də Avrasiya inteqrasiyası konsepsiyasının əsas memarı olmuş, MDB çərçivəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsinin tərəfdarı olan bir insandır. Daha intensiv türk inteqrasiyasının başlanması Avrasiya inteqrasiyasının güclənməsinə və məsələn, KTMT-nin Rusiyanın strateji maraqları zonasında regional hərbi-siyasi təşkilat kimi mövqeyinin möhkəmlənməsinə nə dərəcədə töhfə verə bilər? Birmənalı deyil ki, təşkilatın özündə blok mövqeləri artıq göz qabağındadır: KTMT-nin müsəlman ölkələrinin Ermənistana “xüsusi” münasibəti var.
Bəyannaməni KTMT və Aİİ üzvü olan Qazaxıstan və Qırğızıstan prezidentləri də imzalayır.
Yəni, KTMT-nin hərbi-siyasi blokunun iştirakçıları Azərbaycanı blokdakı tərəfdaşı - Ermənistan üzərində vətən müharibəsində qələbə münasibətilə təbrik edirlər. Onlar bunu açıq şəkildə və bütün dünya üçün edirlər, sonra isə həmin Ermənistanla bir masa arxasında əyləşərək regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi məsələlərini, eləcə də hərbi-texniki əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivlərini müzakirə edəcəklər.
Yeri gəlmişkən, 44 günlük müharibə günlərində Türkiyədən Azərbaycanın səmərəli dəstəyini bilirik, lakin Bəyannamənin mətninə əsasən, bu cür dəstəyi Türk Şurasının digər üzv dövlətləri də verib. Ermənistanın müvafiq orqanları belə dəstəyin təfərrüatlarından və mahiyyətindən xəbərdardırmı?
İqtisadi birlikdə, Aİİ-dəki tərəfdaşlarımız digər dövlətlərlə “Zəngəzur dəhlizi”nin imkanlarını müzakirə edir, bu faktiki olaraq Aİİ-də çoxlarının adi yollar haqqında deyil, dəhliz haqqında düşündüyünü göstərir. 44 günlük müharibədən sonra nə Aİİ, nə də KTMT çərçivəsində qəbul edilmiş heç bir sənəddə “Zəngəzur dəhlizi”nin qeydinə rast gəlməmişəm. Maraqlıdır, Ermənistan hakimiyyəti Avrasiya İttifaqındakı tərəfdaşlarından – Qazaxıstan və Qırğızıstandan “Zəngəzur dəhlizi” dedikdə nəyi nəzərdə tutduqları ilə bağlı aydınlıq gətirməyə çalışıbmı? Biz, burada, Ermənistanda, artıq beş dövlət başçısının “Zəngəzur dəhlizi” konsepsiyasını beynəlxalq dövriyyəyə daxil etməsinin nəticələrini dərk edirikmi?
Qəribədir ki, BƏYANNAMƏNİ İMZALAYAN İKİ DÖVLƏT - Aİİ üzvü olan Qazaxıstan və Qırğızıstan Türk Şurasının müxtəlif beynəlxalq tərəfdaş təşkilatları sırasında nəinki Aİİ-nin, hətta ŞƏT-in adını çəkmirlər. Artıq aydındır ki, Türk Şurasının üzvləri KTMT və ya Aİİ üzrə əməkdaşlıq çərçivəsində analoji ehtiyaca məhəl qoymadan beynəlxalq platformalarda böyük həmrəylik nümayiş etdirəcəklər.
Türk təşkilatı aparıcı mövqeləri Rusiya və Çinin tutduğu regional təşkilatlarla münasibətlərdə özünü prioritet hesab edirmi?
Nəhayət. Bəziləri üçün bu proses türk dünyasının güclənməsi və Ərdoğanın Türkiyənin təsir sferalarını və bölgələrini genişləndirmək üçün strateji planlarının təbliğidir. Və mənim üçün bu, Rusiyanın mövcud inteqrasiya layihələri - Aİİ və KTMT çərçivəsində birləşmə üçün yeni real risklərin bariz təzahürüdür. Təşkilatlar dərinləşən gizli daxili ziddiyyətlər səbəbindən səmərəli fəaliyyətini dayandıra bilər. Onların iştirakçıları arasında qarşılıqlı inamın və münasibətlərin səmimiyyətinin olmaması artır. Üstəlik, ayrı-ayrı üzvlərinin açıq-aşkar azərbaycanpərəst mövqeləri ucbatından Ermənistanda bu təşkilatlara qarşı ictimai mənfi rəylər avtomatik olaraq tamamilə Rusiyaya ötürülür.
Artan türk ekspansiyasına obyektiv olaraq yalnız iki qlobal təsir mərkəzi - Rusiya və Çin hər biri öz milli maraqları və yaranan yeni geosiyasi reallıqlar və təhlükələr hesabına müqavimət göstərə bilər.
Onlar üçün belə bir vəzifə zaman baxımından strateji, yeni riskləri yavaş-yavaş neytrallaşdıra bilər. Onların belə bir imkanı, resursları var.
Amma bunu hər gün müstəqil mövqe tutmaq imkanlarını itirən Ermənistan ödəyə bilməz.
Deməli, böyüklüyünə və mövcud çətinliklərinə baxmayaraq, Ermənistan özü ənənəvi müttəfiqləri və strateji tərəfdaşları üçün yeni əməkdaşlıq gündəliyi təklif etməlidir”.
Bizim.Media
