Pandemiya adı ilə məmurların şirkətlərinə 22 milyard dollar köçürən Britaniya xaos içində

Böyük Britaniyada pandemiya tədbirləri, qoruyucu vasitələr və digər tibbi avadanlıqlar üçün 22 milyard dollar xərclənib.

Bizim.Media “New York Times”da dərc olunan Britaniya hökümətinin qalmaqallı pandemiya xərclərini təqdim edir.

Martda sürətlə yayılan pandemiya zamanı Britaniya höküməti çıxılmaz vəziyyətdə şəxsi qoruma təchizatınanə, havalandırıcı koronavirus testləri və başqa təzhizatlara pullar xərcləyib. Hökümət virusla mübarizə aparmaq üçün gizli və açıq şəkildə minlərlə sənət hazırlayıb.

Britaniyanın xərclərini işıqlandırmaq üçün "New York Times" böyük araşdırma aparıb. İctimaiyyətə təqdim olunan 1200 sənəd üçün 22 milyard dollar ayrılıb. Onun təkcə 11 milyardı siyasi fiqurların dostlarının şirkətlərinə göndərilib.

"Hökümətin əlində koronavirus pandemiyasının olması aktı o demək deyildi ki, xalqın pulunu belə xərcləyib tükətsinlər" deyə müxalif Əmək Partiyasının hüquqşünası və İctimai Hesabatlar komitəsinin üzvü Meq Hiler bildirib.

"Biz burada milyardlarla funt sterlinqdən danışırıq və bu pulların hara xərcənməyi haqqqında soruşmaq haqqımız var" deyib. 

Səkkiz ay ərzində Lord Deyton öz şəxsi maraqları və əlaqəsi olan şirkətlərlə milyardlarla dollarlıq müqavilələr imzalayıb.

Milli Audit Ofisinin nəzarət agentilyinin bildirdiyinə görə, müqavilələrin ictimaiyyətə görünən hissəsi sadəcə aysberqin görünən tərəfidir. Rəqabət olmadan sadəcə pandemiyanın riskini bəhanə gətirərək bu müqavilələr imzalanıb. Bu müqavilələrin ictimaiyyətə açıqlanmayan hissəsi hələ ki, gizli qalır.

P.P.E. şirkəti ilə imzalanan 1 milyard dollar dəyərindəki razılaşmada iki nazirin əlaqəsi olub.

Nəticədə bu qurum hökümət üçün heç bir güzəşt etməyib. Halbuki, əgər rəqib şirkətlər olsaydı, daha aşağı qiymətə razılaşmaq olardı. Şirkətin ilk kontraktı 274 milyon dollar dəyərində idi. Bu müqavilənin imzalanmasında xüsusi canfəşanlıq göstərilib.

Digər 646 milyon dollar dəyərindəki razılaşma testlər üçün ayrılıb. Nazir Ovn Paterson həmin firmanın maaşlı məsləhətçisi olub. Bu da şirkətin nəyə görə məhz bu layihəni aldığını göstərir.

Ouşn Futprint dənizçilik təchizatı və avadanlıqların təminatçısı şirkəti olub. Bu şirkətə  7 milyon dollar ayrılıb. Bu şirkətə isə P.P.E. -nin avadanlıqlarını çatdırmaq işi verilmişdi. Hansı ki bu şirkət P.P.E. - nin əşyalarını çatdırmaq üçün heç bir xüsusi fəaliyyəti yox idi.

PestFix şirkəti təchizatı yoxlamaq üçün 470 milyon dollar ayrılıb. Bu şirkət də P.P.E. şirkətinin bir hissəsidir. PestFix 600 min uz maskası təmin edib ki, bu maskalar da tibbi maska kimi nəzərdə tutlmayıb.

Müqavilə imzalayan şirkətlərdən biri KPMG Böyük Britaniyada bu yaxınlarda məhkəmə işində olub. Bu şirkətin mühasibatlıq fırıldaqçılığı ortaya çıxıb. 

Və digər bir neçə problemli şirkətlər də var.

Britaniya höküməti bu şirkətlərə yanvar ayından noyabr ayınadək, toplam 22 milyard dollar ödənildiyi məlumatını yayıb. Ancaq hələ də bəzi şirkətlərin adı açıqlanmır.

Bütün şirkətlərin hökümətdə əlaqəsi olduğu məlumdur. Təxminən 5 milyard dollar xərclənən şirkətlərin keçmişdə Britaniyadakı nazirlərlə əlaqəsi olub.

6 milyard dollar isə tibbi avadanlıqlar üçün ödənilib ki, o şirkətlərin belə məhsullarla əlaqəsi belə yoxdur. Həmin şirkətlər moda dizayn, qiymətli əşyalarla bağlı iş görən şirkətlərdir.

5 milyard ayrılan şirkətlər isə keçmişdə vergi qaçaqmalçılığı, insan haqlarının pozulduğu müəsisələr olub.

Hələ digər gizli razılaşmalara nə qədər pul ödənildiyi məlum deyil.

Bütün şirkətlər iaçıqlamasında heç bir işi yanlış görmədiklərini bildiriblər. Lakin inkar etsələr də bu müəsisələr haqqında yazılanlar mediada çap olunan məlumatlardır.

Vüqar Ağamalıoğlu, Bizim.Media