Sovet İttifaqına cəmi 15 ay rəhbərlik etmiş Yuri Andropovun SSRİ tarixindəki rolu ilə bağlı mübahisələr bu günə qədər davam edir.
O niyə kimliyini gizlətməyə çalışırdı, macarlar ondan nə istəyirdi?
Bizim.Media ən qısahakimiyyətli sovet liderinin həyat və fəaliyyətinə nəzər salır:
Qeyd edilən 15 aydan öncə Andropov 15 il KQB-yə rəhbərlik edib, partiya fəalı, səfir olub. Lakin onun əsl mənşəyi haqqında məlumatlar hələ də məxfi, qeyri-müəyyən və ziddiyyətli olaraq qalır.
Rəsmi versiyaya görə, Yuri Vladimiroviç Andropov indiki Stavropol diyarının Soluno-Dmitrievskoye kəndində anadan olub.
Atası Vladimir Konstantinoviç Don kazaklarının nəslindən idi, anası Yevgeniya Flekenşteyn tanınmış yəhudi tacirinin övladlıq qızı idi. Onların İttifaq qurulandan öncə Moskvanın mərkəzində böyük zərgərlik mağazası vardı.
Buna görə də Andropovu NKVD dövründə istehza ilə "Zərgər" deyə çağırırdılar. 1950-ci ilin yanvarında baş verən "Leninqrad işi" hadisələrində KPSSR Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi, Stalinin müttəfiqi Andrey Jdanovun tələbəsi Gennadi Kupriyanov vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı, həbs edildi və 25 il əmək düşərgəsi ilə cəzalandırıldı.
Bundan sonra Komitənin plenumunda Yuri Andropov respublikanın digər partiya funksionerləri ilə birlikdə Jdanovun üzünə durdu, halbuki bu adam onun himayədarı idi. Mükafat olaraq 1953-cü ilin may ayında Andropov diplomatik işə keçirildi. Əvvəlcə SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin 4-cü Avropa Departamentinin müdiri, daha sonra Macarıstandakı SSRİ səfirliyinin müşaviri, 1954-cü ildə isə Macarıstandakı SSRİ səfiri vəzifələrində çalışdı.
Andropov, digər sovet diplomatları ilə birlikdə, üsyançılar tərəfindən macar kommunistlərinə qarşı Sovet səfirliyinin divarlarının xaricində baş verən qəddar, məhkəməsiz qisasların şahidi olurdu.
Bu kritik günlərdə macar üsyançılarının Andropovun 14 yaşlı oğlu İqoru qaçırırlar. İqor sonradan xilas edilsə də, yaşadığı stress səbəbindən (bəzi məlumatlara görə, izdihamda üsyançılar onun gözləri qarşısında bir kişini öldürüb) Andropovun həyat yoldaşı Tatyana Filippovna sağalmaz ağır sinir böhranı keçirib.
Yuri Vladimiroviç özü də üsyan yatırıldıqdan sonra, 1956-1957-ci illərin qışında bir neçə həftə xəstəxananın kardiologiya şöbəsində yatıb.
Yuri Andropov 1968-ci ildə Çexoslovakiyaya və 1979-cu ildə Əfqanıstana sovet hərbi müdaxiləsinin təşəbbüskarlarından biri olub. 1982-ci ilin yanvarında Mixail Suslovun vəfatından sonra Yuri Andropov KQB sədri vəzifəsindən istefa verdi və 1982-ci ilin may ayından noyabr ayına qədər Sov.İKP MK-nın katibi vəzifəsində çalışdı.
12 noyabr 1982-ci ildə Sov.İKP MK-nın plenumunda Andropov Leonid Brejnevin yerinə Sov.İKP MK-nın Baş katibi seçildi. Yuri Vladimiroviç Andropov 9 fevral 1984-cü ildə Moskvada (rəsmi olaraq böyrək çatışmazlığı səbəbindən) 70 yaşında vəfat edib. O, Moskvanın Qırmızı Meydanında, Kreml divarının yaxınlığında dəfn edilib. Bu gün isə bu ziddiyətli şəxsin doğum günüdür.
Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media
