2026-cı ildə Məkkəyə Həcc ziyarəti mayın son həftəsinə təsadüf edir. Öncədən belə bir fikir formalaşmışdı ki, bu il zəvvarların sayında azalma olacaq. Çünki müharibədir. Təbii ki, yekun rəsmi zəvvar sayı hələ açıqlanmayıb. Səudiyyə Ərəbistanının rəsmi statistik qurumu GASTAT adətən yekun rəqəmləri Həcc mərasimləri başa çatdıqdan sonra elan edir.
Bizim.Media “lent.az”a istinadla xəbər verir ki, bu məqalədə sizə real vəziyyət, artıq ziyarətə gedən zəvvarlar, ötən illərlə müqayisə barədə söz açılacaq.
Səudiyyə rəsmilərinin açıqlamalarına görə, 2026-cı il Həcci üçün 1,5 milyondan çox xarici zəvvarın gəlməsi gözlənilir.
“Arab News”un yazdığına görə, Səudiyyənin beş nazirliyi Həcc hazırlıqlarının tamamlandığını bildirib və ölkə 1,5 milyondan çox zəvvarı qəbul etməyə hazırlaşır.
Nəqliyyat və logistika naziri Saleh Al-Jasser bildirib ki, zəvvarlar üçün 6 hava limanı, 300-dən çox beynəlxalq aeroport bağlantısı, 104-dən çox aviadaşıyıcı və 3 milyondan çox uçuş yeri nəzərdə tutulub.
Müqayisə üçün, 2025-ci ildə Həcc ziyarətində ümumilikdə 1 673 230 nəfər iştirak edib. Onlardan 1 506 576 nəfəri xaricdən gələn zəvvarlar, 166 654 nəfəri isə Səudiyyə daxilindən olan vətəndaşlar və rezidentlər idi. 2024-cü ildə isə ümumi rəqəm 1 833 164 nəfər olmuşdu. Bu, 2025-ci ildə iştirakın əvvəlki ilə nisbətən azaldığını göstərir. Bu, Səudiyyə Ərəbistanının Baş Statistika İdarəsinin rəsmi məlumatlarıdır.
Bu fonda 2026-cı il üçün 1,5 milyondan çox xarici zəvvar gözləntisi 2025-ci ilin xarici zəvvar göstəricisinə yaxın görünür.
Amma yekun rəqəm daha yüksək və ya aşağı ola bilər. Çünki Həccdə iştirak təkcə dini istəklə deyil, kvotalar, viza, uçuş marşrutları, təhlükəsizlik, qiymətlər və regiondakı siyasi vəziyyətlə də bağlıdır.
Yaxın Şərqdəki müharibənin təsiri məsələsinə gəlincə, bəli, bu amil 2026 Həccinə müəyyən formada təsir edib. Ən açıq nümunə İran zəvvarları ilə bağlıdır. “The New Arab” yazır ki, 2026-cı ildə İran zəvvarlarının sayı təxminən 30 min olacaq. Halbuki əvvəlki il bu rəqəm 90 minə yaxın idi. Mənbə bunu ABŞ-İsrail müharibəsi və regionda gərginliyin yenidən alovlanması ehtimalı ilə əlaqələndirir.
Pakistan nümunəsində də müharibə faktoru ciddi narahatlıq yaradıb. “Arab News”un məlumatına görə, Pakistan hökuməti ABŞ-İran qarşıdurması yenidən kəskinləşərsə, regional hava nəqliyyatı pozularsa, Həcc zəvvarlarını geri qaytarmaq üçün fövqəladə plan hazırlayıb. Bu, müharibənin birbaşa zəvvar sayını kəskin azaltmasından çox, logistika və təhlükəsizlik risklərini artırdığını göstərir.
Fələstinlilər üçün vəziyyət daha ağırdır. 2026-cı ildə Qərb Sahilindən təxminən 6 600 fələstinlinin Həccə getdiyi bildirilir. Lakin Qəzzadan olan fələstinlilərin ziyarətə çıxışı müharibə və keçid məntəqələrinin bağlı qalması səbəbindən ciddi şəkildə məhdudlaşıb. “Arab News” Fələstininin dini nazirliyinə istinadən 6 600 fələstinli zəvvarın Səudiyyəyə çatdığını yazıb.
Ən çox zəvvar göndərən ölkələrə gəlincə, ənənəvi olaraq siyahının önündə İndoneziya, Pakistan, Hindistan və Banqladeş dayanır. 2026-cı il üçün Hindistan kvotası 175 025 nəfərdir. NDTV Profit yazır ki, bu kvota Səudiyyə və Hindistan rəsmiləri arasında imzalanmış razılaşma əsasında müəyyən edilib.
Səudiyyənin “DataSaudi” portalında da əvvəlki illərin göstəriciləri bu tendensiyanı təsdiqləyir. 2025-ci ildə xarici zəvvarların 95,3 faizi hava yolu ilə gəlib.
Bu, böyük zəvvar axınının, əsasən aviasiya sistemindən asılı olduğunu göstərir. Ona görə də regional müharibələr, hava məkanının bağlanması və uçuşların dəyişdirilməsi Həcc logistikasına birbaşa təsir edə bilir.
Onu da qeyd edək ki, Yaxın Şərqdəki müharibə ziyarəti tam dayandırmayıb, lakin İran kvotasının azalması, Pakistanın fövqəladə plan hazırlaması və Qəzza sakinlərinin ziyarətə çıxa bilməməsi göstərir ki, regional gərginlik Həccə ciddi təsir göstərir. Ən böyük zəvvar axını isə yenə də Cənubi və Cənub-Şərqi Asiya ölkələrindən — xüsusilə İndoneziya, Hindistan, Pakistan və Banqladeşdən gözlənilir.
Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan zəvvarlarını aparan beşinci və altıncı təyyarələr Məkkə şəhərinə çatıb. Yeddinci, yəni son zəvvar təyyarəsi mayın 21-də Azərbaycandan Həcc ziyarətinə yola düşəcək.
Xatırladaq ki, ölkəmizdə ümumilikdə 1150 nəfər Həcc ziyarətinə getmək üçün qeydiyyatdan keçib.
Bizim.Media
