Yanvarın 20-də vəzifəsinin icrasına başlayacaq ABŞ-ın yeni prezidenti Donald Tramp hələ seçki kampaniyası dövründə hakimiyyətə gələn kimi dərhal, 24 saata Ukrayna müharibəsini bitirəcəyini vəd edib. Amma hadisələrin gedişi göstərir ki, o bu məsələni 1 günə həll edə bilməyəcək.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Tramp Zelenskini müharibəni dayandırmağa çağırdı
Belə ki, Tramp Floridadakı mətbuat konfransında Ukraynadakı münaqişəni 6 ay ərzində bitirə biləcəyinə ümid etdiyini bildirib. Jurnalistlərin Ukraynadakı münaqişənin bitməsinə nə qədər vaxt lazım olduğunu soruşduqda o, belə cavab verib: “Ümid edirəm altı ay ərzində. Bu, müddət ərzində bunun mümkün olacağına ümid edirəm".
Bundan əvvəl isə Trampın Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndəsi Keyt Kelloq "Fox News”a müsahibəsində qeyd edib ki, ölkə başçısı Ukraynadakı münaqişəni mümkün qədər tez bir zamanda bitirmək istəyir:
"O, bu məsələni mümkün qədər tez həll etmək istəyir. Düşünürəm ki, o, yaxın vaxtlarda bunu bacaracaq. Tramp nəticə əldə etmək üçün özünə 100 gün vaxt verib. İnsanlar başa düşməlidirlər ki, o, nə Putinə, nə də ruslara heç nə verməyə çalışmır. Ukraynanı xilas etmək və suverenliyini qorumaq istəyir”.
Beləliklə görünən odur ki, 1 günə Ukrayna problemini həll edəcəyini deyən Tramp indi də bunun üçün 6 ay zaman istəyir.
Tramp da müharibəni bitirə bilməyəcək?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında politoloq Abutalıb Səmədov bildirir ki, tərəflərin sülh təklifləri arasında kəskin fərqlərin olması səbəbindən problemi qısa zamanda həll etmək qeyri-mümkündür. Trampda məhz bu səbəbdən problemin həlli üçün 6 ay vaxt istəyib:
“Tramp anlamağa başlayıb ki, Ukrayna məsələsini nəinki bir günə, ola bilsin heç 6 aya da nizamlamaq mümkün olmaya bilər. Müharibə tərəflərinin mövqeləri arasında ciddi fərqlər var. Rusiya tələb edir ki, Ukrayna şərqdəki 4 vilayəti və Krımı bütünlüklə Moskvaya təhvil versin. Habelə, Rusiyanın nəzərində Ukrayna NATO-ya qəbul edilməməli, nüvə silahına malik olmamalıdır. Kremlin tələblərindən biri də sanksiyaların aradan götürülməsidir. Onlar həmçinin digər alçaldıcı şərtlər də irəli sürürlər.
Zelenskinin təqdim etdiyi sülh planında isə birinci tələb Ukraynanın NATO-ya üzv olmasıdır. Bu tələblər arasında Rusiyaya iqtisadi təzyiq yolu ilə onu danışıqlara məcbur etmək də yer alıb. Ukrayna Prezidenti sülhə nail olmaq üçün ABŞ-dan “Tomahawk” raketləri də istəyir. Yəni tərəflərin sülh təklifləri arasında beləcə kəskin fərqlər var”.
Ekspert qeyd edir ki, Tramp istəyinə çatmaq üçün tərəflərə təzyiq göstərməlidir ki, bu da müəyyən zaman aparacaq:
“Onun Ukraynaya təzyiq imkanları kifayət qədərdir. Vaşinqton Kiyevə yardımı kəssə, Ukrayna müharibəni davam etdirmək gücündə olmayacaq. ABŞ-ın Rusiyaya təzyiq imkanları isə çox azdır. Hətta yox dərəcəsindədir. Çünki təzyiq yolu ilə Moskvanı sülhə məcbur etmək mümkün olmayacaq. Üstəlik Trampın özü də Putinsayağı bəyanatlar verir. O, Qrenlandiyanı, Kanadanı alacağını bəyan edir, gah da Panama kanalını istəyir.
Bu şəraitdə isə həmin planların icrası üçün Trampın Rusiya və Çinin dəstəyinə ehtiyacı var. Belədə onun Rusiya və Çinlə dil tapmağa gedəcəyi də istisna deyil. Nəticədə o, Ukraynaya təzyiq göstərməklə onu sülhə məcbur edəcək. Bu da asan məsələ deyil. Ona görə də 24 saata müharibəni dayandıracağını deyən Tramp indi bunun üçün 6 ay vaxt lazım gəldiyini söyləyir. Ancaq Ukraynaya təzyiq etməsə, məsələni 6 aya da həll etmək mümkün olmayacaq”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
