Alimlərdən XƏBƏRDARLIQ: Bəzi yağlar xərçəng riskini artırır

Yel Universitetinin Tibb Məktəbinin alimləri qidalanmada istifadə olunan yağların mədəaltı vəzi xərçənginin inkişafına təsirini araşdırıblar.

Bizim.Media xəbər verir ki, “Cancer Discovery” jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə görə, bu xəstəliyin inkişafında istehlak edilən yağın miqdarından daha çox onun növü əhəmiyyətli rol oynaya bilər.

Təcrübə zamanı alimlər kalori miqdarı eyni, lakin yağ mənbələri fərqli olan 12 növ qidalanma rasionu hazırlayıblar. Sınaqlar mədəaltı vəzi şişlərinin yaranmasına genetik meyilli siçanlar üzərində aparılıb.

Tədqiqatın gözlənilməz nəticəsi

Alimlər ürək-damar sistemi üçün faydalı hesab edilən olein turşusunun təsirini araşdırarkən gözlənilməz nəticə əldə ediblər. Zeytun yağında, yerfındığında, bəzi günəbaxan yağı növlərində və donuz piyində olan bu maddənin yüksək miqdarda qəbul edilməsi siçanlarda şişlərin inkişafını sürətləndirib.

Tədqiqatın aparıcı müəllifi Kristian Felipe Ruis bildirib ki, bu nəticə təəccüblüdür. Çünki olein turşusu ən faydalı qida yağlarından biri hesab olunur.
 

Bunun əksinə olaraq, çoxlu doymamış yağ turşuları, xüsusilə omeqa-3 ilə zəngin qidalanma qoruyucu təsir göstərib. Balıq yağı ilə qidalanan siçanlarda xəstəliyin yayılma tezliyi və ağırlığı nəzarət qrupu ilə müqayisədə təxminən 50 faiz aşağı olub.

Alimlər bu fərqi ferroptoz adlanan, hüceyrələrin proqramlaşdırılmış məhvinin xüsusi forması ilə əlaqələndirirlər. Onların izahına görə, çoxlu doymamış yağlar xərçəng hüceyrələrinin membranlarını oksidləşdirici zədələnməyə qarşı daha həssas edir və onların məhvinə şərait yaradır. Təkli doymamış yağlar isə hüceyrələri bu prosesdən qoruyaraq şişin yaşamasına kömək edə bilər.

Yağların təsiri cinsdən də asılı ola bilər

Tədqiqat zamanı olein turşusunun mənfi təsirinin erkək siçanlarda daha güclü olduğu, dişi siçanlarda isə bu təsirin demək olar ki, müşahidə edilmədiyi müəyyənləşdirilib. Omeqa-3 yağ turşuları isə hər iki cinsdə qoruyucu təsir göstərib.

Bununla belə, tədqiqatın müəllifləri nəticələrin hələlik yalnız heyvanlar üzərində aparılan klinikayaqədərki sınaqlara əsaslandığını vurğulayırlar. Bu nəticələr insanlara zeytun yağından və ya olein turşusu ilə zəngin digər məhsullardan tamamilə imtina etməyə əsas vermir.

Bizim.Media