Ənənəvi olaraq hər il avqustun ilk həftəsi bütün dünyada “Ümumdünya Əmizdirmə Həftəsi” qeyd edilir. Bu həftə ana südünün müdafiəsini, ana südünə dəstəyi və bu mövzuda qlobal maarifləndirməni əhatə edir. Ümumdünya Əmizdirmə Həftəsini daha aydın şəkildə anlamaq üçün bir qədər bu təşəbbüsün tarixçəsinə və fəaliyyət mexanizminə nəzər yetirmək gərəkdir.
Bu tədbir 1992-ci ildən etibarən Dünya Ana Südü ilə Əmizdirmə Fəaliyyəti Alyansı tərəfindən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və UNİCEF-in dəstəyi ilə keçirilir.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Övladına süd verməyən analara XƏBƏRDARLIQ – “Kim süni qidanı tərifləyirsə...”
1990-ci ildə İtaliyanın Florensiya şəhərində ÜST və UNICEF tərəfindən ana südü ilə qidalandırmanın təşviqi üçün ilkin işlərə başlanılıb. Təşkilatçıların rəyinə görəhər bir körpə ilk 4-6 ay ərzində yalnız ana südü ilə qidalandırılmalıdır.
Çünki ana südü təkcə körpənin immun sistemini gücləndirmir, həm də ananı bir çox xəstəliklərdən qoruyur.
Məsələ ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan ginekoloq Təranə Həsənova hesab edir ki, qadınlarda müşahidə olunan süd vəzi xərçənginin yaranmasının səbəblərindən biri doğulan körpəyə ana südünün verilməməsidir:
“Çünki, süd vəzi qadında yalnız müəyyən vaxtda - uşaq doğulandan sonrakı südvermə dövründə işləyir. Sonrakı dövrlərdə süd vəzi aktiv olmur. Biz hər zaman analara tövsiyə edirik ki, süd vəzini maksimal dərəcədə işlətsinlər. Bu da yalnız körpə doğulandan sonrakı dövrdə mümkündür. Nə qədər süd yığılır, o qədər də uşağa süd vermək lazımdır.
Amma nə edək ki, müxtəlif səbəblərə görə gənc analar körpəsinə ana südü verməkdən imtina edirlər. Bu da sonradan problemlərə yol açır. Dəfələrlə rastlaşmışıq ki, bəzi qadınlar körpəsinə uzun müddətli süd verməyib.
Nəticədə süd vəzində problemlər yaranıb, süd vəzində süd axarları genişlənib. Elə qadınlar var ki, onlara tövsiyə edirik ki, süd vəzinin sağlamlığı üçün yenidən ana olsun və körpəsini ana südü ilə bəsləsin. Süd vəzi xərçəngini yaradan digər səbəblər də var. Bunlar süd vəzinə implantların qoyulmasından, dar alt paltarının geyinilməsinə qədər olan səbəblərdir. Yəni, bu xəstəliyi yaradan mexaniki səbəblər də var”.
Süni qidalanma sahəsində acı reallıq.
“Azad İstehlakçılar” İctimai Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov Bizim.Media-ya bildirib ki, bizim Birlik 2000-ci ildən Beynəlxalq Körpə Qidası Fəaliyyət Şəbəkəsinin (IBFAN) üzvüdür:
“Ona görə də biz ölkəmizdə ana südü ilə qidalanmanı uzun illərdir ki, təqib edirik. Və təəssüflə qeyd edim ki, bu sahədə vəziyyət ölkəmizdə heç də ürəkaçan deyil. Belə ki, rəsmi məlumatlara görə bu gün ölkəmizdə yalnız körpələrin 25 faizi ana südü ilə qidalanır.Beynəlxalq hüquqa və tibbi qaydalara görə yeni doğulan körpə bir neçə saat ananın sinəsinin üstünə qoyulmalıdır. Belə olan təqdirdə həm körpə ana südünə öyrəşir, həm də anada süd ifrazı artır.
Lakin əldə etdiyimiz məlumatlara görə doğum evlərinin bəzilərində körpə anadan ayrı saxlanılır və hətta ona ilkin olaraq süni qida verilir. Çox asanlıqla süni qida qəbul edən körpədə az müddət sonra asılılıq yaranır və o, ana südündən imtina edir”.
Müsahibimiz onu da qeyd edib ki, problemin həlli üçün hökümətimiz bir neçə il qabaq “Erkən yaşda körpələrin qidalandırılması haqqında” qanun qəbul edib:
“Həmin qanunda çox ciddi tələblər var. Xüsusilə də süni qidaların məhdudlaşdırılmasına dair.
Hətta pediatrlarla süni qida şirkətləri nümayəndələri arasında əlaqələrin qadağası ilə bağlı cəza tədbirləri qanunda yer alıb.Çox təəssüf ki, süni qida istehsalçıları təkcə apteklərə yox, hətta doğum evlərinə, uşaq xəstəxanalarına yol tapa biliblər. Ona görə də ölkəmizdə süni qidalnma faizi əksər dünya ölkələrindən yüksəkdir.Bu isə ciddi siqnal olmalıdır. Çünki süni qida uşaqların immun sistemini zəiflədir”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
