Azərbaycanda dörd il ərzində 1000-dən çox orqan transplantasiyası həyata keçirilib, meyit donordan əməliyyatların sayı isə 80-ə yaxın olub.
Bu barədə Bizim.Media-nın sorğusuna cavab olaraq Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin idarə heyətinin sədri Yeganə Abbasova məlumat verib.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
1400-dən çox xəstə GÖZLƏYİR - Azərbaycanda donor niyə tapılmır?
Belə ki, 2022-ci ildə Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin yaradıldığı vaxtdan 2026-cı ilin ilk 6 ayının sonunadək ölkədə ümumilikdə 1000-dən çox transplantasiya əməliyyatı icra edilib. Bu dövrdə 400-ə yaxın böyrək, 200-ə yaxın qaraciyər, 3 ürək, 100-dən çox sümük iliyi və 300-dən çox buynuz qişa transplantasiyası həyata keçirilib. Həmçinin, meyit donordan həyata keçirilən transplantasiya əməliyyatlarının sayı 80-ə yaxın olub. 2026-cı ilin ilk 6 ayında isə ölümündən sonra orqan bağışlanmasına ailələrinin razılıq verdiyi donorların sayı 5 olub və onların hesabına 26 transplantasiya əməliyyatı icra edilib.
Qurumdan bildirilib ki, orqan transplantasiyasına olan tələbatın tam qarşılanması bütün dünyada səhiyyə sistemlərinin qarşılaşdığı ən aktual məsələlərdən biridir:
“Orqan transplantasiyası yalnız immunoloji və tibbi cəhətdən uyğun donor olduqda mümkündür. Eyni zamanda, beyin ölümü diaqnozu qoyulan hər bir şəxs orqan donoru ola bilmir. Potensial donorların bir qismi tibbi meyarlara cavab vermir, bəzi hallarda isə ailə razılığı əldə olunmur. Bəzi hallarda yanlış təsəvvürlər, tərəddüdlər və ya məlumat çatışmazlığı ailələrin orqan donorluğuna razılıq verməsinə təsir göstərir”.
Mərkəzin məlumatına görə, son illərdə ölkədə meyit donorluğu sisteminin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin yaradılması, vahid informasiya sisteminin qurulması, beyin ölümü diaqnozu üzrə milli protokolun tətbiqi, həkimlərin ixtisasartırma təlimlərinə cəlb olunması və geniş maarifləndirmə tədbirləri bu sahədə irəliləyişə şərait yaradıb:
“Həyata keçirilən islahatlar nəticəsində 2025-ci ildə Azərbaycanda ilk dəfə meyit donordan orqan transplantasiyası uğurla icra olunub ki, bu da ölkədə müasir donor və transplantasiya sisteminin formalaşması istiqamətində mühüm nailiyyətdir. Həmçinin, regionda ilk dəfə olaraq ölkəmizdə ürək transplantasiyası uğurla icra edilib. Ötən il vəfat etmiş donorlardan götürülən orqan və toxumalarla 53, cari ildə isə 26 transplantasiya həyata keçirilib”.
Vurğulanıb ki, meyit donorluğu sisteminin inkişafı, donor aşkarlanması prosesinin təkmilləşdirilməsi, tibb işçilərinin hazırlığının gücləndirilməsi və televiziya, radio, rəqəmsal media vasitəsilə aparılan davamlı maarifləndirmə işləri donor sayının mərhələli şəkildə artmasına və transplantasiya gözləyən xəstələrin həyat şansının yüksəlməsinə töhfə verir.
“Səhiyyə Nazirliyinin Media və kommunikasiya şöbəsi tərəfindən orqan donorluğu ilə bağlı ictimai maarifləndirmə işləri davamlı olaraq həyata keçirilir.
Müxtəlif televiziya kanallarında mütəxəssislərin iştirakı ilə müsahibələr təşkil olunur, "Sağlam Radio"da bu sahəyə həsr olunmuş verilişlər və ekspert çıxışları yayımlanır, Nazirliyin rəsmi sosial media hesablarında maarifləndirici paylaşımlar edilir və media vasitəsilə ictimaiyyət mütəmadi məlumatlandırılır. Bu fəaliyyətlərin əsas məqsədi orqan donorluğu ilə bağlı düzgün məlumatlandırmanı təmin etmək, yanlış təsəvvürləri aradan qaldırmaq və cəmiyyətdə bu sahəyə etimadı daha da gücləndirməkdir”,- məlumatda qeyd edilir.
Xədicə Paşayeva, Bizim.Media
