Günümüzdə hüquqi mübahisələrin məhkəmədən kənar, sivil və tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə həlli — yəni mediasiya institutu böyük əhəmiyyət kəsb edir. Lakin praktikada müşahidə olunur ki, tərəflər arasında razılığın əldə edilməsinə mane olan əsas amil hüquqi fikir ayrılıqlarından daha çox, dərin emosional gərginlik, inciklik və psixoloji baryerlərdir. Məhz bu məqamda psixoloqların mediasiya prosesinə inteqrasiyası lüzumu ortaya çıxır.
Bizim.Media bildirir ki, bu fikirlər tanınmış ictimai xadim Elmar Məmmədova məxsusdur. O, psixoloqun mediasiyada iştirakının prosesin keyfiyyətini və effektivliyini köklü şəkildə artıran əsas faktorları sadalayıb.
Emosional gərginliyin azaldılması: Ailə, əmək və ya kommersiya mübahisələrində tərəflər tez-tez emosiyaların təsiri altında hərəkət edirlər. Psixoloq tərəflərin hisslərini idarə etməyə, emosional fonu stabilləşdirməyə və diqqəti şəxsi ədavətdən problemin faktiki həllinə yönəltməyə kömək edir.
Kommunikasiya baryerlərinin aradan qaldırılması: Tərəflər arasında açıq dialoqun olmadığı hallarda psixoloq konstruktiv ünsiyyət körpüsü rolunu oynayır. O, tərəflərin görünən iddialarının arxasında yatan həqiqi ehtiyac və maraqlarını üzə çıxarmağa dəstək verir.
Məhsuldar və davamlı razılaşma: Psixoloji baxımdan təzyiq altında hissi olmayan və ya gərginliyini dəf edən tərəflər daha sağlam, hər iki tərəf üçün əlverişli və uzunmüddətli qərarlar qəbul etməyə hazır olurlar.
Xüsusilə ailə mediasiyasında uşaqların maraqlarının qorunması: Boşanma və ya uşaqların qəyyumluğu ilə bağlı proseslərdə psixoloqun rəyi və yanaşması uşaqların psixoloji travma almasının qarşısını almaq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.
Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, mediator hüquqi və prosedural çərçivəni təmin etdiyi halda, psixoloq tərəflərin daxili hazırlığını və insani dialoqu təmin edir. Hüquq və psixologiyanın bu sintezi mediasiyanı sadəcə formal bir barışıq mexanizmi deyil, eyni zamanda tərəflər arasında gələcək münasibətlərin sivil qaydada tənzimlənməsi alətinə çevirir. Psixoloqların bu prosesə sistemli inteqrasiyası cəmiyyətdə barışıq mədəniyyətinin inkişafına böyük təkan verəcəkdir.
Bizim.Media
