Həm dərmandır, həm də dərd: Bağ-bağatınızdakı bu bitkini yalın əllə yığmayın, TƏHLÜKƏLİDİR – FOTO

Baldırğan hər həyətdə, yol kənarlarlarında sıx-sıx rast gəldiyimiz ot bitkisidir. Kərəvizkimilər fəsiləsinə aid çoxillik bitki xalq təbabətində mədə-bağırsaq xəstəlikləri, qan təzyiqi və soyuqdəyməyə qarşı istifadə olunur. Kökünün dəmləməsi isə öd daşlarının parçalanmasına kömək edir. Azərbaycanda bitkinin sütül gövdələrindən turşu, mürəbbə kimi istifadə edilir.  

Lakin bu faydalı tərəflərindən başqa bitkinin insana verdiyi ağır fəsadları da var.

Xüsusilə çiçəklənmə dövründə ona yaxın duranları yandırır. Sözün həqiqi mənasında! Bitkinin qırılan yelərindən axan şirəsi əl-qola, bədənin açıq nahiyələrinə dəydikdə əvvəlcə hiss olunmur. Amma həmin yerlərin üstünə birbaşa günəş şüası düşəndə ciddi günəş yanıqları yaradır.

Şəffaf şirəsi furanokumarin qrupundan olan fotosensitiv maddələri (psoralen, bergapten və metoksalen) tərkiblidir. Ultrabənövşəyi şüalanmaya məruz qaldıqda, bu maddələr aktiv formaya çevrilir və bu da ciddi dəri zədələnməsi ilə nəticələnir. Üstəlik bu yanıqlar uzunmüddətli müalicə tələb edir və sonradan da yanıq izləri qalır.

Ona görə də ehtiyatlı olmalı, bitkini əlcəklə, xüsusi alətlə qopartmaq lazımdır.

Əgər dərinin açıq yerlərinə dəyibsə, işıqdan qorunmalıdır, əlin üstünə tünd parça, dəsmal qoyulmalıdır ki işıq düşməsin. Sonra qaranlıq yerdə sabun və su ilə yaxşıca yuyulmalı və ən azı 2 gün günəş işığından uzaq tutulmalıdır.

Yaddan çıxarmaq olmaz ki, baldırğan otunun şirəsi gözə düşərsə, ağır buynuz qişa yanıqları nəticəsində korluğa səbəb ola bilər. Bu otu həyət bacadan təmizləmək lazım gəldiyi üçün xeüsusi paltarda, rezin ayaqqabı və əlcəkdə biçmək lazımdlr. Ən yaxşısı xüsusi işçi qüvvəsi çağırmaqdır. Rusiyada hətta öncədən dronlar vasitəsilə baldırğanın yeri təsbit edilir. Sonra insan təması olmadan məhv edilir.


Şəfiqə Şəfa, Bizim.Media