Yazın gəlişi təbiətin canlandığı, bolluq-bərəkətin simvoluna çevrildiyi dövr hesab olunur.
Bizim.Media-nın yerli bürosu xəbər verir ki, bu fəsil ölkəmizin müxtəlif bölgələrində özünəməxsus adət-ənənələrlə qeyd edilir.
Müxtəlif xalqların əsrlərdir birgə yaşadığı Zaqatala rayonunda yazın gəlişi müxtəlif el mərasimləri, bayramlarla qeyd olunur. Rayonun Yuxarı Tala kəndinin sakinləri isə yazın gəlişini günəş rəmzi olan “Maxara” el bayramı kimi qeyd edirlər. Bu bayram qədim ənənələrin yaşadılması ilə yanaşı həm də birlik və həmrəyliyin rəmzi sayılır.
Aprel və mayın yağışlı, soyuq havasından sonra günəşin torpağı isitməsi ilə Yuxarı Tala kəndində də sakinlərdə canlanma hiss olunur. El mərasimlərinin təşkili üşün nəzərdə tutulan məhəllə bu gün daha canlıdır, daha qaynardır. Bir tərəfdə uşaqların səs-küyü, digər tərəfdə ocaq üstə sac qoyulub maxara bişirilir, başqa bir tərəfdə isə qazanlarda hədik hazırlanır. Bütün bunların hamısı kənd sakinlərinin öz vəsaiti, öz təəşəbbüsü ilə həyata keçirilir.
Kənd sakini Musa Musayev bildirir ki, ö gözünü açandan bu adən-ənəni görüb və zaman dəyişsə, nəsillər yenilənsə də, el bayramları böyük coşqu ilə yaşadılır:
“Bu el mərasimi bizim uşaqlıqdan adət-ənənəmiz olub. Hər il biz keçiririk”- deyən Musa kişi deyir ki, bu həm mehribançılıq həm milli ənənəmizdi... Kənd sakinin sözlərinə görə burada əsas məqsəd kənd samaatını bir araya gətirib ünsiyyəti artırsınlar, bir biri ilə görüşsünlər, bir yerdə olsunlar. Cavanlar, gənclər görsünlər ki, köhnədən kənddə nə cür adət-ənənlər olub.
Rəbiyyət nənə də səhər erkəndən həm də ailəliklə məclis yerinə gəldiklərini bildirir. Deyir ki, bu el mərasimində maxara və bir də hədik hazırlanır. Hər bir ailə bilir ki, buraya hansı ərzaqlar gətirilməlidir. Ona görə kimin gücü nəyə çatır, nə qədər gətirə bilir gətirir. Daha burada kimsə az ya kimsə çox ərzaq gətirib deyə sorğu-sual olunmaz.
Kənd sakinləri bildirir ki, el bayramının keçiriləcəyi gün əvvəldən bəlli olur və kənarda yaşayan bütün qotum-əqraba, oğul-uşaq məclisə dəvət olunur. Məhəllənin bir kənarında qurulan cadır da iki hissədən ibarətdir. Biri qadınlar digəri isə kişilər üçün nəzərdə tutulub. El mərasiminə qatılanlar üçünsə bu bayram daha maraqlı və yaddaqalandır.
Belə el mərasimlərində əsas yük somavar qaynadan, xörək bişirən ya da sac üzərində maxara bişirənlərin üzərinə düşür desək yanılmarıq. Əsl fədakarlıq, xeyrətçilik də məhz budur.
Ocaq başında səhər tezdən hədik qazanlarını düşüb onları hazırlayan Cuma kişi, ona yaxın yerdə iri somavarda çay dəmləyib bütün məclisə pürrəngi çay verən Samir belə insanlardandır. Sac üzərində maxara bişirənlərin isə adını sadalayıb qurtaran deyil . Çünki belə mərasimlər üçün ən azı minlərlə maxara hazırlanır.
Yuxarı Tala sakinlərindən onu da öyrənirik ki, belə mərasimlərdə ilk əvvəl məclisə qatıla bilməyən ahıl, xəstə eləcə də kasıb, kimsəsiz ailələrə xüsusi pay alınaraq onlara çatdırılır. Məhz bu təbəqədən olan insanlar xörəklərin dadına baxandan sonra uşaqlar doyurulur.
El mərasiminin səhər saatlarından başlayaraq axşama kimi davam etdiyini deyən sakinlər bununla da birlik və bərabərliklərini ifadə etdiklərini xüsusi vurğulayırlar.
Tural Rasimoğlu, Bizim.Media, Şimal-Qərb bürosu
