Duzun azlığı da artıqlığı qədər sağlamlıq üçün ZƏRƏRLİ İMİŞ

Alimlərin bir qismi hesab edir ki, duzun həddən artıq az qəbul edilməsi onun normadan artıq istifadəsi qədər riskli ola bilər. Halbuki duz həyat üçün vacib elementdir.

Bizim.Media xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə tərkibindəki natrium su balansının qorunmasına kömək edir, sinir impulslarının ötürülməsində və qida maddələrinin daşınmasında iştirak edir.

Lakin reallıqda insanların əksəriyyəti tövsiyə olunan normadan təxminən iki dəfə çox duz qəbul edirlər.

Beynəlxalq təşkilatlar duz istehlakının məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edir. Belə ki, ÜST gündə 5 qramdan çox olmayan duz qəbulunu məsləhət görür, Böyük Britaniya və ABŞ-da da tövsiyələr bu rəqəmlərə yaxındır. Faktiki istehlak isə daha yüksəkdir — orta hesabla gündə 8–10 qram. Üstəlik, insan duzun yalnız təxminən dörddə birini özü yeməyə əlavə edir, əsas hissə isə artıq hazır məhsullarda gizlidir: çörəkdə, souslarda, yarımfabrikatlarda, qəlyanaltılarda.

Duzun həddindən artıq qəbulu birbaşa olaraq arterial təzyiqin yüksəlməsi, insultlar və ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqələndirilir. ÜST-nin qiymətləndirməsinə görə, hər il təxminən 1,9 milyon ölüm bu faktorla bağlıdır.

Duzun azaldılması isə əksinə, nəzərəçarpacaq müsbət təsir göstərir. Bir sıra müşahidələrdə istehlakın azalması təzyiqin enməsi və insultlar, eləcə də ürək xəstəliklərindən ölüm hallarının əhəmiyyətli dərəcədə azalması ilə müşayiət olunub. Klinik sınaqlar göstərir ki, hətta bir həftəlik azduzlu pəhriz belə təzyiqi dərmanlarla müqayisə ediləcək səviyyədə azalda bilər.

Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, duzun təsirini ümumi həyat tərzindən tam ayırmaq çətindir, çünki natrium qəbuluna diqqət edən insanlar adətən ümumilikdə daha sağlam həyat tərzi sürürlər. Müzakirələri isə riskin U-şəkilli əyriyə malik olduğunu göstərən tədqiqatlar daha da intensivləşdirir: guya həm çox az, həm də çox yüksəkduz istehlakı təhlükəli ola bilər, optimal səviyyə isə ortada yerləşir. Bu gün üçün konsensus dəyişməz qalır: duzun artıqlığı etibarlı şəkildə arterial təzyiqi və ürək-damar risklərini artırır. Buna görə də əsas tövsiyə olduqca sadədir — ifrata varmamaq və rasionda onun qəbuluna daha diqqətlə yanaşmaq.

Bizim.Media