Son illər böyük şəhərlərdə, xüsusən də, Bakıda daşınmaz əmlakların qiymətində kəskin artımlar müşahidə olunur. Qiymət artımı bəzi ərazilərdə təbii formada ortaya çıxsa da, digər ərazilərdə bu artımlar süni formada baş verir. Bunun nəticəsidir ki, artıq Azərbaycanda çox sayda evi olmayan insan var.
Qeyd edək ki, Dövlət Statistika Komitəsi evsizlərin sayını ayrıca qeyd etmir və bu kateqoriya hesabatlara daxil deyil.
Amma fərqli mənbələrdə müxtəlif rəqəmlər var, amma bunlar rəsmi deyil. Hüquq müdafiəçiləri və ekspertlər hesab edir ki, ölkədə təxminən 30 000–50 000-dək evsiz şəxs var. Bəzi mənbələrdə isə bu rəqəmin ən azı 50 000 ətrafında olduğu deyilir.
Bəs, müstəqil ekspertlər bununla bağlı təhlil aparırmı? Təxminən, Azərbaycanda təxminən nə qədər evi olmayan şəxs var?
Mövzu ilə bağlı əmlak eksperti Elnur Fərzəliyev Bizim.Media-ya açıqlamasında bildirir ki, bu gün ölkəmizdə minimal əməkhaqqı 400 manat, orta əməkhaqqı isə təqribən 900 manatdır. Amma mənzillərin nəinki satış, hətta kirayə qiymətlərinə baxsaq, bu gün Bakı şəhərində birotaqlı mənzillərin kirayə qiymətləri 400 manatdan bahadır:
“Mənzillərin satış və kirayə qiymətlərinin artması, kreditli şərtlərlə belə ilkin və aylıq ödənişlərin kəskin baha olması ev almağı çətinləşdirir. Əvvəlki illərdə əmlak alıcılarının sayı kifayət qədər çox idi. Bu insanların bir qismi, xüsusən də, Rusiyada yaşayan azərbaycanlılar idi. Lakin son illər müharibə səbəbindən artıq Rusiyadan əmlak almaq üçün gələnlərin sayında azalmalar müşahidə olunur”.
Ekspertin sözlərinə görə, son 4-5 il ərzində çıxarışlı əmlakların böyük bir hissəsi müxtəlif növ kreditli şərtlərlə satılır. Çünki artıq çox insanın mənzil almaq üçün toplu pul qalmayıb. Bu gün Bakı və Abşeron ərazisində 500 minə yaxın fərdi yaşayış evi çıxarışsız olduğu üçün satış qiymətləri hədsiz ucuzdur. Bu evlərə təqribən 20-25 min manatdan başlayan qiymətlər təklif olunur:
“Aztəminatlı insanlar məcburi olaraq çıxarışsız əmlaklara üstünlük verir. Son statistikaya əsasən, Bakıda əvvəlki qədər tikinti işləri aparılmır. Keçmiş illərdə alıcı çox olduğu üçün paytaxtın əksər ərazilərində çoxmənzilli yaşayış binası inşa olunurdu. Ancaq 2025-ci ilin avqust ayından başlayaraq əmlak bazarında ciddi durğunluq hökm sürür. Bu halda süni formada artan qiymətlərin stabilləşməsi də müşahidə olunur”.
Ekspert qeyd edir ki, əmlak bazarında baş verən durğunluq davam edərsə, bu vəziyyət qiymətlərin enməsi ilə nəticələnə bilər. Bir çox dövlət layihələrində mənzillərin qiyməti kəskin ucuzdur. Gələcəkdə bu cür ucuz qiymətə mənzillər satışa çıxarılsa, evsiz insanların ev problemi də aradan qaldırılar. Həmçinin, çıxarışsız evlərin qiymətləri də çox aşağıdır. Əgər bu evlər də çıxarışla təmin olunarsa, evə ehtiyacı olan aztəminatlı ailələr istər nağd, istərsə də kreditlə rahat şəkildə mənzil əldə edə bilərlər.
Fatimə Əliyeva, Bizim.Media
