Abşeron rayon Məmmədli qəsəbəsində yerləşən “Yanar dağ” Dövlət tarix-mədəniyyət və qoruğu bu gün də ölkəmizə gələn xarici turistlərin üz tutduğu ünvanlardan biridir. Biz də Məmmədli qəsəbəsinə olarkən “Yanar dağ”a da baş çəkdik.xa0 Bəllidir ki, “Yanar dağ” həmin qəsəbədəki dağın ətəyində qazın çıxması nəticəsində alovlanan tarixi bilinməyən təbiət abidəsidir. Dağın yuxarı hissəsinin hündürlüyü 116 metrə çatır və Abşeronda ən hündür yer hesab edilir. Qafqaz sıra dağlarının son zirvələrindən biri olan “Yanar dağ” dəniz səviyyəsindən 86 metr hündürlükdədir. Dağın alovunun hündürlüyü deyilənə görə qış aylarında on metrə qədər qalxır.xa0
Qoruğun ərazisinə giriş 2 manatdır. Biz ərazidə olarkən özümüz də buranı ziyarət edən turistlərlə rastlaşdıq. Bir sözlə, qoruğun daimi qonaqları var. Əsasən də bura gələnlər xarici turistlərdir.xa0
Hələ qədim dövrlərdə tarixi şəxsiyyətləri heyrətləndirən “Yanar dağ” Məmmədli qəsəbəsinin qərbində yerləşir. Məhz elə bu dağların varlığına görə hələ qədim dövrdən Azərbaycan “odlar yurdu” adlandırılıb. Qoruğun əməkdaşlarının bildirdiyinə görə hələ qədim dövrlərdə “Yanar dağ”ın əks istiqamətində yanan üç təpə olub. Tədqiqatçıların fikrincə, Bakının rəmzi üç alov dili və dəniz simvolu da “Yanar dağ”ın mövcudluğuna istinadən seçilib. Araşdırmalar nəticəsində abidənin ərazisində qədim qəbiristanlıq və üç tərəfdən alov izləri aşkar olunub.xa0
İslam dinindən əvvəl “Yanar dağ” yerli və gəlmə atəşpərəstlərin inanc yeri olub. İndi də abidəyə “pir”, “ocaq” kimi dəyər verənlər var. Xarici ölkələrdən gələn atəşpərəstlər bura dini ocaq kimi baxırlar. Bu tarixi abidə ilə bağlı bir çox əfsanə və rəvayətlər də mövcuddur.xa0
Qədim səyyahlar Abşeronda belə yanan təpələrin, dağların olduğunu qeyd ediblər. Amma onların bir çoxu artıq sönüb. Məmmədli qəsəbəsində üç yanan dağ olsa da, zaman keçdikcə onlar sönüb və yeganə olaraq bu dağ qalıb.
2007-ci ildə ölkə başçısının sərəncamına əsasən “Yanar dağ” qorunan abidələr sırasına daxil edilib və qoruq elan olunub. Həmin il qoruğa 64,55 hektar ərazi ayrılıb. Abidə qoruq elan edildikdən sonra Almaniya, İngiltərə, Yaponiya, Koreya, Norveç, İsveç, Hindistan, Pakistan və digər ölkələrdən gələn turistlərin böyük marağına səbəb olub. Ərazidə bu gün də təmir işləri davam etdirilir.xa0
Vasif Əlihüseynxa0
Fotolar müəllifindir
