Yenə imtahan, yenə intihar..
Bu günlərdə daha bir yeniyetmə imtahan uğursuzluğunun qurbanı oldu.
Məsələnin kökündə uşağın tay-tuşundan geri qalmasının üzüntüsü, valideynlərinin danlağı, məzəmməti, yoxsa ətrafdakıların müzakirəsi dayanır, deyə bilmərik.
Amma bilinən odur ki, uşaqlarımızın çiyninə çəkə biləcəklərindən daha ağır təhsil yükü qoyulub.
İki gün öncə naşir Müşfiq Xanın evdən qaçan 15 yaşlı oğlu Füzulinin valideynlərinə yazdığı məktubda “dərslərdən yorulmuşam, məni sıxır” deməsi bunu bir daha sübut elədi.
Yeniyetmə o qədər haqlıdır ki...
Əgər saat hesabı götürsək, hər həftə bu uşaqların 50-60 saatdan artıq dərs yükü var. Məktəbdəki dərslər bir yana, repetitor hazırlığı, ev tapşırıqları, bitmək bilməyən, uzun-uzadı testlər, əlavə vəsaitlər, sınaq imtahanları və s. Bu, yetkinlər üçün iş həftəsindən daha uzun bir zamandır.
Bunun da acı sonucu nəşəsiz, sevincsiz, aqressiv, yorğun böyüyən uşaqlardır. O uşaqlar ki, rəngbərəng xəyallarını gərgin və qaç-qovlu təhsil həyatına dəyişiblər. İndi onların bircə istəyi var: yemək və yatmaq.
Fərdi maraqlar, zövq verəcək məşğuliyyətlər, əyləncələr isə hər zaman ertələnir:
“Universitetə gir, sonra nə istəsən, eləyərsən”.
Beləcə, fiziki və psixoloji gərginlikdə - valideynlərin “müəllimlərə bir ətək pul tökürük” məzəmməti, qohum-əqrəbanın “görək bu il nə göstərəcəksən” kimi ictimai nəzarəti, ən kiçik dəcəlliyi belə onlara bağışlamaq istəməyən cəmiyyətin qınaqları və hazırlıq müəllimlərinin “yaxşı bal topla, nüfuzuma kölgə düşməsin” eyhamları ilə yorğun nəsil yetişir.
Tədqiqatlara görə, elmi zövq almadan, öhdəlik kimi mənimsəyən uşaqlar çox zaman illər sonra “uğursuz böyüklər”ə çevrilirlər.
Bir mövqedə qərar tutmayan, iş yerini tez-tez dəyişən, mühitə gec adaptasiya olunan və hətta kiçik cinayətlər törədə bilən insan olurlar.
Sözsüz, hazırkı şagird illər öncəkindən qat-qat fərqli, modern, yeniliklərə açıq və daha intellektual olmalıdır.
Amma bu yük, rəqabət və stress onları əsəbi, hövsələsiz, depressiv və tükənmiş birinə çevirəcəksə, demək, nəsə yolunda deyil. Tədrisdə, təhsildə, öyrətmədə əksiklik var.
Mütəxəssislər deyir ki, intellektə yönələn diqqət, səylər emosional vəziyyətə dəyişməlidir və təhsil üçbucağının - nazirlik, məktəb və valideynin müştərək, fərqli işbirliyinin yeni, daha rahat yolları düşünülməlidir. Müəllimlik görəvi uşaqların ovqatını, psixoloji durumunu hiss edən insanlara həvalə edilməlidir.
Uşaqların yükü azaldılmalıdır!
Çünki biz övladlarımızın çağdaş dünyanın çağırışlarına hazır, zəkalı olduğu qədər gülümsəyən, məmnun görmək istəyirik.
Lütfən, onların əyləncəsini və gülüşünü geri qaytarın!
Rəna Cumaqızı, Bizim.Media
