Son illərdə geniş istifadə olunan və qlükaqon kimi peptid-1 (GLP-1) reseptor agonistləri kimi tanınan piylənmə dərmanları, xüsusilə “Ozempic” və semaqlutidlər yalnız arıqlamağa deyil, həm də bir sıra digər sağlamlıq problemlərinin, o cümlədən ürək xəstəlikləri və parkinson kimi xəstəliklərin müalicəsinə kömək etmə qabiliyyəti ilə diqqət çəkib. Lakin bu dərmanların uzunmüddətli təsirləri ilə bağlı yeni məlumatlar onların istifadəsi ilə əlaqədar yeni sağlamlıq risklərini də üzə çıxarır.
Bizim.Media “Nature” jurnalına istinadla xəbər verir ki, Missuri ştatındakı Sent-Luis Sağlamlıq Xidməti Sistemindən Ziyad Əl-Aly və onun komandası tərəfindən aparılan genişmiqyaslı tədqiqat 2 milyona yaxın insanın sağlamlıq məlumatlarını təhlil edərək GLP-1 reseptor agonistlərinin 175 müxtəlif sağlamlıq vəziyyətinə təsirini araşdırıb.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, müsbət təsirlər - GLP-1 dərmanları ürək xəstəliyi, insult və böyrək xəstəliklərinin riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. Həmçinin Alzheimer xəstəliyi riskində 12 faiz, psixotik pozğunluqlar riskində 18 faiz, asılılıq pozğunluqlarında isə 13 faizlik azalma müşahidə olunub. Bu dərmanların beynin impuls nəzarəti ilə əlaqəli sahələrinə təsir göstərə biləcəyi düşünülür. Tədqiqat, həmçinin bu dərmanların bəzi sağlamlıq problemlərini artırdığına işarə edir. Artrit riskində 11 faizlik artım və daha ciddi olaraq pankreatit (mədəaltı vəz iltihabı) riskində 146 faizlik artım aşkar edilib.
Miçiqan Universitetinin piylənmə üzrə mütəxəssisi Randy Seeley bu cür dərmanlarla bağlı fayda və risklərin hərtərəfli qiymətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq bildirib ki, bu tədqiqat reallıqda dərmanların istifadəsini daha yaxşı istiqamətləndirməyə kömək edəcək məlumatlar təqdim edir.
“Nature Medicine” jurnalında dərc edilən tədqiqat GLP-1 reseptor agonistlərinin həm müsbət, həm də mənfi təsirlərini ortaya qoyaraq, bu dərmanların istifadəsi zamanı daha diqqətli yanaşma tələb olunduğunu göstərir. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu dərmanlar daha geniş əhali üzərində və müxtəlif sağlamlıq vəziyyətlərində daha ətraflı şəkildə öyrənilməlidir.
Bizim.Media
