“Azərbaycanla İran İslam Respublikası ilə hələ də tam müəyyən olunmayan məqamlar qalmaqda davam edir. Belə ki, bu il ərzində İranın həm siyasi və həm də radikal dini qolu tərəfindən Azərbaycana qarşı təhdidlər səsləndirildi. Hətta, İranın xüsusi xidmət və bir sıra güc orqanlarının ali rəhbər şəxsləri tərəfindən belə ölkəmizin ünvanına təhdid və təzyiq mesajları gəldi”.
Bu fikirləri Bizim.Media-ya açıqlamasında politoloq Amid Əliyev səsləndirib.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
İran razılığa gəldi - Azərbaycan BEYNƏLXALQ XAB olmağa bir addım da yaxınlaşdı
“Baxmayaraq ki, Azərbaycan Zəngəzur dəhlizinin açılmasında Ermənistanın siyasi manipulyasiyasına İranı alternativ olaraq seçməsi siyasəti və Araz çayı üzərində SES-nın birgə istifadəyə verməsi kimi təkliflərin qəbul edilməsi də bu təhdidləri azaltmadı və əksinə İran Araz çayı sahilində Azərbaycana əzələ nümyişi üçün hərbi təlimlər keçirdi”, - deyə politoloq əlavə edib.
Müsahibimiz qeyd edib ki, cənub qonşumuzun müvafiq addımlarına cavab olaraq, Azərbaycan və onun müttəfiqləri tərəfindən İranın siyasi və hərbi rəhbərliyinə qarşı sətraltı mesajlar ötürüldü:
“Bundan sonra isə Ali Liderin müşaviri səviyyəsində üzrxahlıq və hətta Azərbaycanı dəstəkləyən fikirlər səsləndi. Lakin, bütün bunlara baxmayaraq bu günlərdə SEPAH tərəfindən tank birliklərinin təlim keçirməsi və şərti olaraq Bakıya hücum planının olması açıq aşkar elan edildi. Bundan əvvəl isə İran tərəfindən 14 nəfər xüsusi xidmət orqanı əməkdaşlarının Xankəndinə göndərilməsi onu deməyə əsas verir ki, İranın Azərbaycan qarşı siyasi münasibəti loyallıq, demokratik prinsiplər, qarşılıqlı etimad və etibar, ərazi bütövlüyünə hörmət və mehriban qonşuluq kimi dəyərlərdən xalidir.
Müsəlman dünyasında siyasi terroru və şovnizmin ünvanı kmi tanınan rəsmi Tehran özünə yaxın olan proksiləri ilə Azərbaycanda siyasi hakimiyyətin devirlməsi planını da işlədi ki, buna da Azərbaycan xalqının birliyi və ayıqlığı mane oldu”.
Amid Əliyev İranın Azərbaycana qarşı olan bu münasibətinin əsasında dayanan səbəblərə də diqqət çəkib:
“Birincisi, İran tarixin bütün mərhələlərində Azərbaycanıln müstəqilliyinə qısqanclıqla yanaşıb. Azərbaycanı öz əyaləti kimi görüb və Ermənistanın işğalına həm açıq, həm də gizli şəkildə dəstək verib. Hətta 90-cı illərədə vasitəçilik missiyasını yerinə yetirəndə belə İranın Azərbaycana qarşı xəyanət etməsinin əsasında bu motiv dayanırdı.
İkincisi, Azərbaycanın bölgədə yaratdığı yeni siyasi reallıq İranın iqtisadi maraqlarına tam şəkildə ziddir. Belə ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması İranın Ermənistan-Gürcüstan-Avropa xəttindən uzaq qalması ilə nəticələnə bilər. Bu İran üçün hazırki iqtisadi sanksiyaların hökm sürdüyü bir şəraitdə olduqca ağır zərbədir ki, buna nə siyasi, nə də ki dini xətt razı deyil.
Üçüncüsü, bölgədə Türkiyənin mövqeyinin artması və əsas faktora çevrilməsi arzuolunan deyil. Fars siyasətində təhtəlşüurda türk fobiyası mövcuddur. İndiki şəraitdə isə Türkiyənin bölgədə siyasi, iqtisadi və hərbi mövcudluğu İran təhlükəsizliyinə ciddi təhdid hesab olunur. Eləcə də bu fikirlər İsrail haqqında da var. Hər iki dövlətin Azərbaycanın müstəqilliyi və sülh gündəliyinin dəstəklənməsi istiqamətində real dəstəyi var”.
Politoloqun sözlərinə görə, İran özünün iqtisadi maraqlarının təmin olunması və Azərbaycanın strateji tərəfdaşları olan Türkiyə və İsrailə qarşı olan fobiyaları fonunda Azərbaycanla düzgün siyasi münasibətləri bərqərar edə bilmir.
“Azərbaycanın bu məsələdə siyasəti və münasibəti dəyişməz olaraq qalmaqda davam edir. İranla bizi ortaq din, dil, tarix və mədəni əlaqələr birləşdirir. Bunların fonunda İranın işğalçı Ermənistanı dəstəkləməsi və ona dayaq olması məyusluq doğurur və İranla münasibətlərə daha dəqiq hesablanmış şəkildə və ehtiyatlı yanaşmanı tələb edir.
Lakin, yaddan çıxarmaq olmaz ki, Azərbaycan qalib dövlətdir və yeni nəsil silahlara sahib olmaqla hibrid müharibə aparmaq bacarığına malik olan peşəkar orduya sahibdir.
Milli təhlükəsizlik və maraqlara real təhlükələr olduğu şəraitdə Azərbaycan lazımi tədbirləri həyata keçirə bilər. Bunu İranın siyasi və dini idarəetmə aparatı nə qədər tez anlasa, bir o qədər münasib olar”.
Murad Əhmədov, Bizim.Media
