Türkiyə F-35 proqramına qayıtmaq üçün S-400 sistemini SATACAQ?

ABŞ Konqresinə yaxın hərbi-siyasi mənbələrin və xarici analitik mərkəzlərin yaydığı məlumatlara görə, Ağ Ev və Ankara arasında Türkiyənin F-35 proqramına qayıtmasını təmin edəcək yeni bir gizli diplomatik mexanizm formalaşdırılır.

Bizim.Media xəbər verir ki, "Cənubi Koreya ssenarisi" adı verilən bu plan, həm ABŞ qanunvericiliyinin sərt tələblərini yerinə yetirməyə, həm də Rusiyanın birbaşa reaksiyasından qaçmağa imkan verən yeganə çıxış yolu kimi qiymətləndirilir.

ABŞ-ın "CAATSA" (Sanksiyalar vasitəsilə Amerikanın Rəqiblərinə Qarşı Mübarizə Aktı) və Milli Müdafiə Səlahiyyətləri Aktı (NDAA) qəti şəkildə tələb edir ki, Türkiyə F-35 qırıcılarını almaq üçün S-400 sistemlərinə sahibliyini tamamilə və yoxlanıla bilən şəkildə dayandırmalıdır. Digər tərəfdən, Rusiya ilə imzalanan müqavilədəki "son istifadəçi sertifikatı" Türkiyənin bu sistemləri Moskvadan icazəsiz başqasına ötürməsini qadağan edir. Ekspertlərin fikrincə, sistemlərin Cənubi Koreyaya satılması və ya "analiz məqsədilə" ötürülməsi hər iki tərəf üçün hüquqi bir örtük yarada bilər.

Hərbi analitiklər Seul variantının masaya gəlməsini iki mühüm amillə əsaslandırırlar:

Cənubi Koreya özünün yerli HHM sistemlərini (M-SAM) vaxtilə Rusiyanın "Almaz-Antey" şirkəti ilə ortaq layihə çərçivəsində, S-400 texnologiyalarına bənzər infrastruktur üzərində qurub. Bu səbəbdən Seul üçün S-400 yad sistem deyil və onun texniki auditi Rusiya ilə münasibətləri tamamilə qoparmadan həyata keçirilə bilər.

Cənubi Koreya bu sistemləri Şimali Koreyanın raket təhdidlərinə qarşı radar və izləmə qabiliyyətlərini sınaqdan keçirmək məqsədilə aldığını bəyan edərək, beynəlxalq arenada legitimlik qazana bilər.

Daha əvvəl S-400-lərin Türkiyə daxilində saxlanılaraq ABŞ ordusunun nəzarətinə verilməsi (İncirlik bazası ssenarisi) müzakirə olunsa da, Ankara bunun suverenlik prinsiplərinə zidd olduğunu bildirərək imtina edib. Sistemlərin Pakistan və ya Hindistan kimi ölkələrə satılması isə Vaşinqton tərəfindən regiondakı hərbi balansı pozacağı qorxusu ilə bloklanıb.

Bu mənada, ABŞ-ın tam müttəfiqi olan Cənubi Koreya ən təhlükəsiz "neytral zona" hesab olunur. 

Tramp administrasiyasının gələn ay keçiriləcək NATO sammiti öncəsi Türkiyə ilə münasibətlərdə sıçrayış etmək istədiyi vurğulanır. 700 milyon dollarlıq "KAAN" mühərriki müqaviləsinin ardınca, F-35 böhranının "Cənubi Koreya düsturu" ilə həll edilməsi, Ankaranın yenidən Qərb hərbi blokuna tam inteqrasiyasını təmin edə bilər. Lakin Konqresdəki bəzi senatorların bu planı "qanundan yan keçmə cəhdi" kimi qiymətləndirərək bloklamağa hazırlaşdıqları da gələn xəbərlər arasındadır.

Bizim.Media