"Təyyarə qəzaları, əsasən, dörd səbəbdən baş verir".
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Türkiyə təyyarəsində həlak olan hərbçilərdən 18-nin nəşi tapıldı
Bizim.Media xəbər verir ki, bunu oxu.az-a açıqlamasında hərbi ekspert Ədalət Verdiyev bildirib.
"Birinci səbəb insan faktorudur. "C-130"un pilotları kifayət qədər peşəkar olublar.
Pilotlarla dispetçer xidməti arasında da hər hansı danışıq qeydə alınmayıb, yəni dispetçer xidmətinin səhv etməsi ehtimalı istisnadır.
İkincisi, hava şəraiti uçuş üçün uyğun olduğundan bu versiyanı da istisna edirik.
Üçüncüsü, texniki nasazlıqdır və bu versiya müzakirə oluna bilər.
Dördüncüsü isə təxribat və diversiyadır, lakin bunun əlamətlərini müşahidə etmirik.
Təyyarənin korpusunda kənar təsir elementləri yoxdur. Təyyarənin içərisində partlayıcı qurğu olsaydı belə, gövdədə aydın görünən partlayış izləri olardı. Hazırda belə əlamətlər yoxdur, buna görə vurulma ehtimalı istisna edilir. Bu baxımdan, qəzanın iki əsas səbəbi daha real görünür", - ekspert deyib.
Ə.Verdiyevin sözlərinə görə, bu ehtimallar aşağıdakılardır:
"Təyyarənin istismar müddəti və texniki vəziyyəti: "C-130" uzun müddət idi ki, xidmətdə idi və sonuncu dəfə beş il əvvəl təmir olunub. Uzunmüddətli istismar nəticəsində "metal yorğunluğu", yəni metalların aşınması halları baş verə bilər ki, uçuş zamanı güclü hava təzyiqinin korpusun deformasiyasına səbəb olması mümkündür.
Həmçinin yüklərin bərkidilməsi ilə bağlı problem: Təyyarədə yüklər düzgün bərkidilmədikdə hava axınları onların yerini dəyişdirərək gövdəni zədələyə bilər. Bu iki amil eyni vaxtda baş verə və nəticədə təyyarənin korpusu sıradan çıxa bilər.
Ağlabatan ehtimal təyyarənin köhnə olması, uzunmüddətli istismardan sonra detallarında korroziyanın yaranması və yüklərin tam bərkidilməməsi ola bilər".
Ekspert bildirib ki, hadisə hərtərəfli araşdırılacaq:
"Təyyarənin bütün detalları ekspertiza ediləcək, "qara qutu" oxunacaq və radiotezliklərdəki danışıqlar araşdırılacaq. Məlum olan odur ki, təyyarənin quyruq hissəsi əsas korpusdan ayrılaraq ondan öncə yerə düşüb. Korpusda qırılma və sınma əlamətləri görünür. Metal detallar bir-birindən ayrılıb və gövdə ilə kabinə hissəsi fərqli istiqamətlərdə yerə düşüb".
Xatırladaq ki, noyabrın 11-də Türkiyənin "C-130" tipli hərbi-nəqliyyat təyyarəsi Gürcüstan ərazisində, Azərbaycan sərhədindən təxminən beş kilometr məsafədə qəzaya uğrayıb.
Türkiyə Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, təyyarədə olan 20 nəfərlik heyətin hamısı həlak olub.
Qəzadan dərhal sonra Prezident İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğana başsağlığı verib, iki lider arasında telefon danışığı baş tutub. Azərbaycan rəsmiləri də hadisə ilə bağlı türkiyəli həmkarları ilə sıx təmasdadırlar. Rəsmi Bakı faciəyə həssas yanaşaraq bütün məsələlərin araşdırılmasına hərtərəfli dəstək verir.
Qeyd edək ki, "C-130" dünən Gəncə hava limanına enib və təxminən iki saat orada gözləyib.
Bu müddət ərzində nə təyyarəyə kənar müdaxilə, nə də ona yaxınlaşma halı qeydə alınıb.
Ekipaj hava gəmisinin göyərtəsini tərk etməyib, texniki personal isə standart təhlükəsizlik prosedurlarını tamamladıqdan sonra təyyarəyə minib. Bu proses hava limanının təhlükəsizlik kameraları tərəfindən də qeydə alınıb.
Təyyarə yük kimi "F-16" qırıcı təyyarələrinə texniki xidmət üçün nəzərdə tutulan mexaniki ehtiyat hissələrini daşıyırdı. Göyərtədə partlayıcı maddə olmayıb.
İlkin müşahidələrə görə, qəza yerində aparılan baxış zamanı təyyarənin gövdəsində hər hansı xarici təsir və ya zərbə izi aşkarlanmayıb.
Bizim.Media
