Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan yenə də sözünün arxasında dayanmadı. Belə ki, Nikol dekabrın 25-də Sankt-Peterburqda keçirilən Avrasiya İttifaqı Ali İqtisadi Şurasının Zirvə Toplantısına qatıldı. Halbuki, son 4 ayda erməni baş nazir və onun komanda üzvləri çox kəskin danışır, Aİİ, KTMT və MDB-dən çıxacaqlarını deyirdilər.
Hətta KTMT-nin və MDB-nin son iki toplantısına Paşinyan qatılmamışdı. Ona görə də belə bir fon yaranmışdı ki, Ermənistan mövcud olan bütün əlaqələri kəsib, yalnız Qərblə əməkdaşlıq etmək istəyir. Lakin son günlər baş verənlər sübut etdi ki, Ermənistan hakimiyyəti ikili oyun oynayır. Qərbin daha çox sevgisini qazanmaq üçün anti-Rusiya çıxışları edilir.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Fransanın Ermənistana müdaxilə planının PƏRDƏARXASI – Selahattin Pardan ÖZƏL AÇIQLAMA
Ermənistan Rusiyadan, Paşinyansa Qərbdən asılıdır.
Ermənistan siyasi-iqtisadi, sosial və hətta hərbi cəhətdən Rusiyadan asılıdır. Ermənistanın idxal-ixrac əməliyyatının 70-80 faizi məhz Rusiyanın payına düşür. Hər ay Rusiyadakı erməni miqrantlar Ermənistana 1 milyard dollardan çox vəsait göndərir.
Ermənilərin ən asan miqrasiya etdikləri ünvan Rusiyadır. Paşinyanı bu gün də qəbul etməyən erməni genarilitet də birbaşa Rusiyaya bağlıdır. Ermənistanın bəzi sərhədlərini ruslar qoruyur. Ordunun maddi-texniki təchizatının böyük hissəsi Rusiyadan gəlir. Bir sözlə Ermənistan Rusiyanın hesabına ayaqda qalır. Təsadüfi deyil ki, vaxtilə məhz Moskvanın təkidi ilə Ermənistan həm MDB, həm KTMT, həm də Aİİ-yə üzv olub.
Ancaq Paşinyan Rusiyanın yox, Qərbin adamıdır.
2018-ci ilin may ayında siyasi hakimiyyətə gələn Paşinyan Qərbyönümlü siyasət yeritməyə çalışdı. Lakin ilk illərdə Rusiya ilə münasibətlərə də xələl gətirilmirdi. Bu isə Qərbin xoşuna gəlmədi. Ona görə də Qərb Paşinyanın qarşısına şərt qoydu ki, “bizim çətirimiz altındasansa, Rusiya ilə bütün münasibətləri kəsməlisən”.
Qərbin təkidlərindən sonra Paşinyan hakimiyyətdə qalmaq üçün Qərbin sifarişlərini reallaşdırmaq məcburiyyətində qaldı. Daha sonra Ermənistanda yavaş-yavaş Rusiyaya qarşı çıxışlar başladı. Hətta bir ara İrəvanın küçələri anti-Rusiya şüarları ilə dolmuşdu.
Yaranmış mənzərədən iştahlanan Qərb Paşinyandan daha çox şey tələb etməyə başladı. Bu tələblər arasında MDB, KTMT və Aİİ üzvlüyündən imtina da vardı. Hətta Paşinyandan tələb olunurdu ki, Rusiyanın vasitəçi və yaxud moderator olduğu heç bir platformada Ermənistan iştirak etməsin. Ona görə də rəsmi İrəvan Rusiyanın təmsil olunduğu bütün təşkilatlardakı fəaliyyətini dondurdu və hətta Azərbaycanla sülh danışıqları prosesindən imtina etdi.
Nəticəsiz qurbanlar...
Bütün bu qurbanlar nə Paşinyan hakimiyyətinə, nə də Ermənistana heç bir iqtisadi-siyasi dividend gətirmədi. Çünki Ermənistanın dövlət büdcəsi əsasən beynəlxalq ianələr hesabına formalaşır. Ən böyük ianəçi isə təbii ki, Rusiya idi. Lakin son 6 ayda Rusiya Ermənistana iqtisadi dəstəyini xeyli azaldıb. Məhz buna görə Ermənistan büdcə kəsirlərini qarşılama üçün beynəlxlaq maliyyə institutlarından kredit götürmək məcburiyyətində qaldı.
Qərb isə bu zamana qədər ancaq vəd verir. Reallıqda isə heç bir iqtisadi dəstək yoxdur. Ona görə də Paşinyan qeyd şərtsiz Aİİ-nin və MDB dövlət başçılarının ənənəvi toplantısına qatıldı. Bununla da erməni baş nazir Rusiya ilə Ermənistan arasında donmuş münasibətləri isitmək istədi.
Nəzərə alaq ki, qarşıdan sərt qış gəlir. Əgər bu qış günlərində Rusiya qazı olmasa, Ermənistan sözün hər mənasında donacaq. Ona görə də Paşinyan növbəti dəfə Rusiya boyun əyməli oldu.
Nikol Qərbdən niyə küsüb?
Paşinyanı Sankt-Peterburq səfərinə sövq edən digər səbəbsə Qərbin etibarsızlığıdır. Nəzərə alaq ki, bu yaxınlarda Avropa İttifaqı və NATO Ukrayna, Moldava və Gürcüstanla danışıqlara başlayıb. Lakin Ermənistan nədənsə heç kimin yadına düşməyib. Bu da Paşinyanın incikliyinə ikinci bir səbəb yaradıb.
Ötən gün Sankt-Peterburqda Putinlə Paşinyan bir araya gəldi. Ancaq iki lider arasında soyuqluq aydın şəkildə sezilirdi. Putinin laqeydliyi Paşinyanı əməlli-başlı utancverici duruma salmışdı. Ona görə də pərtliyini gizlətmək üçün Paşinyan müxtəlif hərəkətlər edirdi. Təsadüfi deyil ki, Aİİ-nin iclasında Putinin çıxışı zamanı Paşinyanın davranışı sosial şəbəkələrdə müzakirələrə səbəb olub.
Belə ki, Putin çıxış edərkən Paşinyan hamının gözü qarşısında mobil telefonunda nə isə yazmaqla məşğul olub. Sosial şəbəkə istifadəçiləri bu görüntüləri “yəqin Paşinyan iclasın gedişatı barədə Qərbdəki ağalarına hesabat verir” deyə şərh ediblər.
İndi qalır iki yol...
İndiki vəziyyətdə Paşinyan üçün 2 yol görünür. Birinci halda o hakimiyyətini qorumaq üçün Qərbin şərtlərini qəbul etməlidir. Bu halda Ermənistanın taleyi şübhə altına düşür. Çünki Qərb Rusiyanı Ermənistanda görmək istəmir. Rusiya isə Ermənistanı tərk etməyəcək. Beləcə, Ermənistan növbəti Suriya olacaq.
İkinci ehtimalsa ondan ibarətdir ki, Paşinyan Putinin qarşısında “tövbə eləsin”. Yalnız bu halda Ermənistan ayaqda qala bilər. Amma bu halda Paşinyan kreslosunda qalmayacaq.
Bu ehtimallardan hansı özünü doğruldacaq?
Bunu yaxın aylarda görəcəyik.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
