“Moskva ilə Kiyev arasında sülh sazişi ilə bağlı paradoksal vəziyyət yaranıb. Obyektiv olaraq, bütün tərəflər bu sənədin tez bir zamanda imzalanmasında maraqlıdır. Ukraynalı ekspertlər, xüsusən Aleksey Arestoviç və Dmitri Gordon qeyd edirlər ki, sülh əldə etmək üçün müəyyən torpaq güzəştlərinə getmək lazım olacaq”.
Bu fikirləri Bizim.Media-ya açıqlamasında Rusiyanın 1-ci dərəcəli dövlət müşaviri, siyasi elmlər doktoru Tatyana Poloskova deyib.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Trampdan Ukraynaya GÖZLƏNİLMƏZ DƏSTƏK - “Rusiyanın dərinliklərinə zərbələr endiriləcək”
Rusiya-Ukrayna sülh danışıqları ilə bağlı fikirlərini bölüşən Poloskova, iki ölkənin anlaşması üçün danışıqların hələ də nəticəsiz olduğunu bildirib:
“İnsanlar həlak olur, mülki əhali atəş altında həyatını itirir və bu, təcili qərarlar tələb edir. Zelenski həmçinin rəsmi olaraq bildirib ki, hərbi yolla problemi uzun müddət üçün həll etmək mümkün deyil. Putin də bir neçə dəfə sülhə hazır olduğunu bəyan edib.
Bəs problemin mahiyyəti nədir?
Bəli, vəziyyət hazırda əvvəlki dövrlə müqayisədə daha az gərgin deyil. Amma hərbi əməliyyatlar dayandırıla bilər. Tarix göstərir ki, sülh sazişləri hərbi eskalasiya fonunda da bir neçə dəfə bağlanıb. Zelenski başa düşür ki, sülh sazişinin imzalanması özü hələ atəşkəsin və digər hərbi əməliyyatların faktiki dayandırılmasına zəmanət vermir, buna görə də Qərb müttəfiqlərindən təhlükəsizlik zəmanətləri tələb edir”.
Poloskova əlavə edib ki, Tramp son döyüş əməliyyatlarından sonra, həm Kiyev, həm Moskva tərəfindən hücumlar baş verdikdən sonra belə qeyd edib ki, Rusiya və Ukrayna liderləri müstəqil olaraq bu müharibəyə son qoya bilməzlər.
“Öz növbəsində, Zelenski artıq Putinə şəxsi görüşə ümid etmir və Tramp və Aİ-dən olan müttəfiqlərin “Putinə təzyiq göstərəcəyinə” inanır. Amma Tramp sanksiyaları Ukraynaya qarşı da tətbiq etməyi planlaşdırır.
29 avqustda məlum olub ki, Kiyev bir sıra zəmanətlər tələb edir.
Onların sırasında Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin mövcud sayının qorunması, hərbi xərclərin maliyyələşdirilməsinin təmin edilməsi, həm Ukrayna, həm də Avropa və ABŞ müdafiə sənayesindən maliyyə ayrılması yer alır.
Bundan əlavə, tərəfdaş ölkələrin lider səviyyəsində “NATO-light” formatında Kiyevi dəstəkləməyə hazır olduqları barədə razılaşma əldə olunması da şərtlər sırasındadır. Üçüncü blok isə Rusiyaya qarşı sanksiyaları və onun xaricdə dondurulmuş aktivlərinin istifadəsini əhatə edir. Moskva isə xaricdəki aktivlərindən istifadə cəhdlərini “oğurluq” adlandırır və qarşı tədbirlər görməyə hazır olduğunu bildirir.
Bir ay əvvəl Rusiya və Ukrayna arasında sülh sazişi indiki vəziyyətə nisbətən daha yaxın idi.
“İlk növbədə ona görə ki, post-sovet məkanında vəziyyət Rusiyanın xeyrinə deyil. Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya dövlətləri, eyni zamanda Moldova, Rusiyanın xarici siyasət maraqlarının obyekti olmaq istəmədiklərini bildirirlər. Onlar tamhüquqlu tərəfdaşlıq istəyirlər. Yeni geopolitik cazibə mərkəzləri formalaşır.
Ukraynada uzanan hərbi əməliyyatlar Rusiyanın mövqeyinə əlavə üstünlük qazandırmır.
Halbuki, 2022-ci ilin fevralında bəzi rusiyalı təbliğatçılar Kiyevin üç günə ələ keçiriləcəyini iddia edirdilər. Keçmiş SSRİ respublikalarının əksəriyyəti isə ən azı humanitar səviyyədə Ukraynanı dəstəkləyir. Bütün bunlar Moskva üçün yaxın xaricdə xoşagəlməz vəziyyət formalaşdırır.
Rusiya-Ukrayna müharibəsi, əslində, postsovet məkanında təsir dairələrinin bölüşdürülməsi ilə bağlı növbəti “Böyük Oyun” fonunda gedir. Bu oyun yalnız burada deyil, Yaxın Şərqdə, Balkanlarda və digər regionlarda da davam edir. Burada bir çox aktor, o cümlədən Kiyev və Moskva arasında sülhü istəməyən güclü tərəflər iştirak edir.
Mənim fikrimcə, indiki mərhələdə Putinin və Zelenskinin görüşünün baş tutması o qədər də vacib deyil. Daha önəmlisi, prosesə cəlb olunan bütün aktorları qane edə biləcək mümkün sülh yolunun formatını tapmaqdır”, - Poloskova əlavə edib.
Tehran Orucoğlu, Bizim.Media
