Nəhayət, ABŞ-Ukrayna arasında nadir torpaq mineralları ilə bağlı saziş imzalandı. Müqavilə ABŞ-a alüminium, qrafit, neft və təbii qaz da daxil olmaqla Ukraynanın təbii ehtiyatlarının inkişafı ilə bağlı yeni investisiya layihələrinə imtiyazlı giriş imkanı verəcək.
Sənəddə nələr öz əksini tapıb?
Sənədə əsasən, Ukrayna yeni icarə haqqı və yeni sahələrdə faydalı qazıntıların çıxarılması üçün lisenziyalardan əldə olunan bütün gəlirin yarısını bu fonda verəcək. ABŞ və Ukrayna fondun idarə olunmasında bərabər səsə sahib olacaqlar.
Anlaşmaya əsasən Ukraynanın bütün yeraltı, yerüstü, ərazi sularındakı sərvətləri və infrastrukturu Ukrayna dövlətinin mülkiyyəti olaraq qalacaq. Ukrayna hökuməti yeni sahələrin və yataqların istismarı üçün verəcəyi lisenziyalardan və yeni layihələrdən əldə ediləcək gəlirin 50%-ni isə İnvestisiya Fonduna köcürəcək.
ABŞ da Fondun maliyyələşməsində 50 faizlik pay sahibi olacaq. Vaşinqton maliyyə və ya hərbi yardımlar şəklində maliyyələşmədə iştirak edə bilər. Fondun gəlirlərindən Ukraynada və ABŞ-da vergi tutulmayacaq. Fondun vəsaitləri yanız Ukrayna daxilindəki yatırımlara yönəldiləcək.
Üstəlik, Trampın daha əvvəl bəhs etdiyi kimi, Ukraynanın ABŞ-a olan borcunun qaytarılması məsələsi də sazişdə öz əksini tapmayıb.
ABŞ-Ukrayna sazişi nə vəd edir?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında ReAL Partiyasının sədri Natiq Cəfərli bildirir ki, bağlanan bu müqavilə Ukraynada müharibənin dayandırılmasına mühüm töhfə verəcək:
“Kiyevlə Vaşinqton arasında imzalanan müqavilə əslində deyərdim ki, Ukraynaya qorunmaq imkanı verməyə hesablanmış addımdır. Çünki gedişat göstərdi ki, Ukraynanı başqa cür qorumaq mümkün deyil. Ukraynanın NATO-ya qəbulu baş verməyəcək. Çünki bu Üçüncü Dünya Müharibəsinə səbəb ola bilər. Lakin müharibəni dayandırıb, Ukraynaya müəyyən zəmanətlər vermək lazımdır. İmzalanan saziş də fikrimcə, məhz ona xidmət edir”.
Müsahibimizin fikrincə, sazişə ABŞ-ın müharibəni dayandırmaq yolunda atdığı mühüm addım kimi baxmaq olar:
“Saziş Kiyevə zəmanət verir. Sazişdə göstərilir ki, Ukraynanın bir sıra liman və infrastrukturu Kiyevlə Vaşinqtonun birgə mülkiyyətinə keçəcək. Bu isə o anlama gəlir ki, Rusiya həmin ərazilərə zərbələr endirmək və oraları tutmaq niyyətindən imtina etməli olacaq. Nəticədə bu saziş gec də olsa, ən azından indiki mərhələdə real atəşkəsin əldə edilməsinə mühüm töhfə verəcək”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
