“Azərbaycan heç vaxt Şimali Koreyaya dönməyəcək”
“Turan” İnformasiya Agentliyinin rəhbəri, tanınmış ictimai-siyasi xadim Mehman Əliyev “Hürriyyət” qəzeti və Moderator.az-a müsahibəsində ölkədəki son prosesləri dəyərləndirib.
-Mehman bəy, bugünlərdə Prezident Administrasiyasının rəhbəri Ramiz
Mehdiyevin təşəbbüsü ilə KİV təmsilçiləri və dövlət qurumlarının nümayəndələrinin
iştirakı ilə toplantı keçirildi və həmin toplantıda bəzi jurnalistlərin dövlətin
təhlükəsizliyini təhdid edən, sirr sayılacaq məlumatları ictimaiyyələşdirməsi sərt
tənqid olundu. Maraqlıdır, sizcə sirr sayılacaq məsələlərlə bağlı bu
informasiyaların məxfi saxlanılmasına məsul olan dövlət yetkililərinin deyil,
jurnalistlərin ittiham edilməsi nə dərəcədə normaldır?
-Ümumiyyətlə, R.Mehdiyevin
çıxışı, bu görüş və orada aparılan qiymətləndirilmələr göstərir ki, Azərbaycan
hakimiyyətinin opponentlərinə qarşı, müxalifətə qarşı vahid informasiya siyasəti
mövcuddur. Müxalifəti gözdən salmaq, ləkələmək və s. bunun əsas mahiyyətini təşkil
edir. Ölkədə ictimai fikri çaşdırmaq istiqamətində ciddi bir siyasət mövcuddur.
Ordu və digər məsələrlə bağlı ortaya qoyulan mövqelər isə göstərdi ki,
bütövlükdə hakimiyyətin bu məsələlərlə bağlı ümumiyyətlə informasiya siyasəti
mövcud deyil. Dövlət orqanlarının vəzifəsi ondan ibarətdir ki, ilk növbədə
jurnalistlərin operativ fəaliyyətinə imkan yaratsınlar. Biz teleqraf dövründə
yaşamırıq. Sadəcə qəzet dövrü də deyil ki, bu gün qəzet yazılsın, sabah nəşr
edilsin və oxucu məlumatla bir sutka sonra tanış olsun. Indi onlayn mediası
dövrüdür. Bu media televiziyaları da qabqlayıb. Bütün bunları nəzərə alaraq
dövlət qurumları artıq çoxdan öz işlərini operativ şəkildə qurmalı idilər.
Onlar media ilə operativ rejimdə işləməyi bacarmalı idilər. Bunu bacarmırlar.
Onlar arxaik şəkildə, qəzet dövrünün üsulları ilə işləyirlər. Buna görə də
burada tərəflər arasında anlaşılmazlıqlar yaranır. Bu, dövlət orqanlarının öz
işlərini düzgün şəkildə qurmamasından irəli gəlir.
-Müdafiə nazirliyinin mətbuat xidməti iddia edir
ki, bəzən jurnalistlər orduda baş verən ölüm halları və həlak olanın kimliyi ilə
bağlı informasiyanı o qədər operativ şəkildə əldə edib yayır ki, nazirlik bu
barədə şəhid hərbçinin ailəsinə məlumat verməmiş onun kimliyi mətbuat vasitəsi
ilə elan olunur. Sizcə bir jurnalisti operativliyinə görə ittiham etmək məntiqli
hesab edilə bilərmi?
-Biz dəfələrlə bu məsələni
qaldırmışıq. Dövlət qurumlarının mətbuat xidmətlərinin fəaliyyətinə diqqət çəkmişik.
R.Mehdiyevin özü də 2006-cı ildə elə həmin yerdə iclas keçirmişdi və orada da
bu məsələlərə baxılmışdı. Müəyyən tövsiyyələr verilmişdi. Baş Prokurorluğun
ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi bir pilot layihəsi həyata keçirmişdi və
jurnalistlərlə çox gözəl iş qurmuşdular. Bu işin çox yaxşı nəticələri oldu. Təəssüflər
olsun ki, sonradan bu təcrübənin üzərində işləmədilər və bu təcrübə yayılmadı.
Bu gün də eyni problemlərlə üzləşirik. Hakimiyyət bu problemi ilk növbədə özündə
axtarmalıdır, jurnalistlərdə yox. Jurnalist operativ surətdə informasiyanı
yaymalıdır. Əgər jurnalist vaxtı-vaxtında operativ surətdə dövlət orqanlarında
düzgün, dəqiq informasiya əldə edə bilmirsə, bu, artıq onların problemidir.
-Son günlər Azərbaycanda baş verən həbslər, QHT-lərin
bank hesabına həbs qoyulması, Qubad İbadoğlu, Üzeyir Cəfərov, Eldəniz Quliyevin
həbs olunmaq ehtimallarını dilə gətirməsi və s. onu söyləməyə əsas verirmi ki,
belə getsə Azərbaycan yaxın gələcəkdə hətta Şimali Koreyanı belə geridə qoyacaq?
-Azəbaycan heç vaxt
Şimali Koreyaya dönməyəcək. Mənim bununla bağlı bir çox yazım olub. Ölkədə baş
verən proseslər, vətəndaş cəmiyyətlərinə, mediaya olan basqılar və s. Qərblə
razılaşdırılmış bir siyasətdir. Hesab edirəm ki, yaxın gələcəkdə yeni bir layihə
ortaya çıxacaq. İ.Əliyevin bu layihəsi Qərblə razılaşdırılan layihə olacaq. 2008-ci
ildə R.Mehdiyev tərəfindən Azərbaycanın modernləşdirilməsi doktrinası irəli
sürülmüşdü. Bu istiqamətdə də müəyyən işlər görülür. Bunun nəticəsi isə ondan
ibarətdir ki, İ.Əliyev iqtisadi, siyasi və s. sahələrdə dəyişikliklər həyata
keçirməyə hazırdır. Bu onun beynəlxalq istəklərdən irəli gələn şəxsi öhdəliyidir.
O, bunu etməyə hazırdır, ancaq təzyiq altında yox. Məncə onun yeganə şərti
budur ki, təzyiq olmasın. Mən özüm bunu edərəm. Mənə elə gəlir ki, razılıq bundan
ibarətdir ki, son qalıqlar, son opponentlər də susdurulsun. Sonradan yeni zəmində
bir siyasət elan olunur. Bu baxımdan yaxın 5 il ərzində ciddi dəyişikliklərin
şahidi ola bilərik. Məncə proseslər buna doğru gedir. Burada söhbət ondan
getmir ki, hakimiyyət bunu istəyir ya yox. Bu öhdəliklərdir və yerinə yetirilməlidir.
-Sizcə Qərbi Azərbaycana qarşı sanksiya tətbiq etməyə
səsləyən çağırışlar reallaşa bilərmi?
-Azərbaycana qarşı sanksiyaların
tətbiqi inandırıcı deyil. Qərbin rəsmi institutları ”“ Avropa Şurası, Avropa
Birliyi,NATO, ATƏT və s tərəfindən Azərbaycanda baş verən proseslərlə bağlı
ciddi təpgiləri yoxdur. Baxmayaraq k, bu müddət ərzində Azərbaycanda çox böyük əks-sədaya
səbəb olan həbslər baş verdi. Leyla Yunusun, onun həyat yoldaşının, bir sıra fəalların
həbsi, RATİ-nin qapadılması və s. çox ciddi olaylardır. Bu olaylar fonunda Qərb
institutlarının ortaya qoyduğu davranışa baxanda görünür ki, davranış kifayət qədər
adekvat deyil. Bu da onu göstərir ki, ortada müəyyən bir razılaşma var.
-Sizcə bu proses nə qədər davam edəcək?
-Şübhəsiz, bu uzunmüddətli
proses deyil. Bu, Azərbaycanda Şimali Koreya qurmaq siyasəti deyil. Bu, lokal
bir prosesdir və bunun arxasında buzların əriməsi prosesi müşahidə olunacaq.
-Hüquq müdafiəçisi Oqtay Gülalıyevin oğlu Əli
Gülalıyevə qarşı da cinayət işi açılıb və məsələyə Xətai Rayon Məhkəməsində
baxılır. Sizcə Ə.Gülalıyevlə bağlı açılan cinayət işinin O.Gülalıyevin siyasi fəaliyyəti
ilə əlaqəsi varmı?
-Əlbəttə ki, baş verənlər
O.Gülalıyevin siyasi fəaliyyəti ilə bağlıdır. Əgər həqiqətəndə iki uşaq
arasında nə isə olubsa, kimsə kimisə vurubsa, bunu bu səviyyəyə gətirib
çıxartmağın nə mənası var idi ki? Mən uşaqlıqda o qədər həmyaşıdımı döymüşəm
ki... Pionerə hamını qəbul etdilər, məni isə yox. Komsomola da mən getmədim.
Biz hamımız uşaq olanda dava eləmişik, kimsə kimisə vurub və s. Burada
qeyri-adi heç nə yoxdur. Amma O.Gülalıyevin oğlu ilə bağlı məsələyə birbaşa
Bakı Şəhər Polis İdarəsi baxır. Hansı ki, O.Gülalıyevin oğlunu bıçaqlamışdlar və
onu vuranlar tapılmadı. Indi isə onun özünə qarşı cinayət işi qaldırıblar. Halbuki,
bu uşaqları polisə dəvət edib onlarla müəyyən söhbət aparmaq, onlara gördükləri
işin yaxşı olmadığını başa salmaq olardı. O.Gülalıyevin oğlu Türkiyədə oxumağa
getməli idi. Onu ölkədən çıxmağa qoymadılar və bununla da təhsilinə mane
oldular. Indi də prosesləri uzadırlar və məqsəd də ondan ibarətdir ki, yeniyetmənin
18 yaşı tamam olsun. Yəni məhkəmə ona hansısa cəza verəndə yaş amili baxımından
ona heç bir güzəşt edilməsin. Bütün bunlar bir daha göstərir ki, bu, qondarma
işdir və O.Gülalıyevi cəzalandırmaq üçün təşkil edilən əməliyyatdır.
Seymur Əliyev