Məlum olduğu kimi, ötən il Azərbaycanda mal-qara arasında dabaq xəstəliyi geniş yayılmışdı. bu xəstəlikdən xeyli heyvan tələf oldu, fermerlər zərərə düşdü. Halbuki bu zərərdən qaçmağın da yolu var.
Bu da heyvanların sığortalanmasıdır.
Təəssüf ki, fermerlər bu məsələyə o qədər də maraq göstərmir.
Dövlət Statistika Komitəsinin 2026-cı il aprelin 1-nə ildə olan məlumatına görə, ölkədə iribuynuzlu mal-qaranın baş sayı 2 milyon 434 min 100, qoyun və keçilərin sayı isə 6 milyon 880 min 100 ədəd olub.
Bu da o deməkdir ki, ölkə üzrə iri və xırda buynuzlu heyvanların baş sayı 9 milyondan artıqdır. Amma ölkə üzrə sığorta olunan iri və xırda buynuzlu mal-qaranın baş sayı isə cəmi 1600 başdır. Yəni sığorta olunan heyvanların baş sayı ümumi heyvanların heç bir faizini əhatə etmir.
Sığorta haqları və güzəştlər
Mövzu ilə bağlı fikirlərini Bizim.Media ilə bölüşən Aqrar Sığorta Fondunun mətbuat katibi Əli Əhmədov sığorta zərfinin üstünlüklərindən danışıb:
“Kənd təsərrüfatı heyvanlarını artıq 11 günlüyündən başlayaraq müxtəlif yaşadək sığortalamaq mümkündür. Südlük mal-qara 7 yaşadək, ətlik heyvanlar 3 yaşadək, xırdabuynuzlu heyvanlar isə 5 yaşadək sığortalanır. Sığorta haqları olduqca kiçikdir.
Məsələn, 1000 manatlıq iribuynuzlu mal-qaranın sığortası üçün fermerin ödəməli olduğu məbləğ, seçilmiş sığorta zərfindən asılı olaraq 24-39 manat, qiyməti 2000 manat olan heyvanların illik sığortası isə 48-78 manat arasında dəyişir. Əslində bu rəqəm iki dəfə artıqdır. Amma nəzərə alaq ki, heyvanların sığorta haqqının 50 faizini dövlət ödəyir.
Sığorta haqları arasındakı fərq isə təklif olunan xidmətlərlə bağlıdır. Məsələn 39 manatlıq xidmət zərfində üçüncü şəxslərin hərəkətləri də var. Bura aiddir: avtomobillə vurulma, avtomobildə olan heyvanın tələf olması və zərər görməsi, heyvanı elektrik vurması, baytar tərəfində heyvanın səhv müalicə olunması, oğurluq və digər hallarda heyvanın itirilməsi və sair. İstənilən halda 1000 manatlıq heyvan üçün 39 manat kiçik bir məbləğdir”.
Mətbuat katibi ölkədə olan heyvanların kiçik bir hissəsinin sığorta olunduğunu da söyləyib:
“Fermerləri həvəsləndirmək və təşviq etmək üçün iki məsələ öz həllini tapmalıdır. Bunlardan biri heyvanların tam qeydiyyatı baş verməlidir. Heyvanların identifikasiyası AQTA tərəfindən həyata keçirilir. Qeydiyyatdan keçən heyvanların sayı artdıqca sığorta olunan heyvanların da sayı arta bilər. İkincisi isə yeni sığorta zərflərinin təqdim olunmasıdır. Hazırda bu sahədə iş gedir. Nəzərə alaq ki, heyvanlar arasında qeydə alınan bəzi xəstəliklər sığorta zərfinə daxil deyil. Bu sahədə iş aparılır. Fermerlərin bütün gözləntiləri araşdırılır və buna uyğun yeni sığorta zərfi hazırlanır.
"Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı"ında sığortalanan heyvan sayının 100 minə çatdırılması nəzərdə tutulur. Hazırda sığortalanan heyvanların sayı 1600 üzərindədir.
Son zamanlar heyvandarlıq üzrə 3,5 milyon manatlıq sığorta ödənişi edilib. Bu fermerlər tərəfindən edilmiş sığorta ödənişlərinə baxarkən çox böyük rəqəm olduğu ortaya çıxır. Məsələn, bir fermer heyvanlarını 180 manata sığorta eləmişdi. Heyvanları tələf olduğu üçün o, 4600 manat sığorta ödənişi aldı”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
