Bu gün maliyyə bazarında kifayət qədər qiymətli kağız- istiqraz var. Lakin istiqrazlara maraq daha əvvəlki kimi deyil. Bir zamanlar insanlar banka əmanət qoymaqla yanaşı, həm də istiqraz vərəqələrini alıb yatırım kimi evdə saxlayırdılar.
Ən maraqlısı da o idi ki, həmin istiqrazları vətəndaş həm “qara bazar”da, həm də banklarda rahatlıqla sata və dəyişə bilirdi. Amma bu gün “qara bazar”da istiqrazlara maraq yoxdur.
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
İstiqrazlarla bağlı YENİ MODEL – "Bu halda qazanc əldə edə bilməyəcəklər"
Banklarda da vəziyyət istənilən səviyyədə deyil.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirdi ki, istiqrazların alınıb-satılması bazarın likvidliyindən, yəni alıcı və satıcıların fəallığından asılıdır:
“Bir vaxtlar istiqrazları daha rahat satmaq mümkün idisə, indi çətinləşməsinin bir neçə əsas səbəbi ola bilər.
İstiqrazların qiyməti bazarda mövcud faiz dərəcələri ilə tərs mütənasibdir. Əgər hazırda bankların depozit faizləri və ya dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi artıbsa, köhnə istiqrazların cəlbediciliyi azalır. Bu halda həmin istiqrazları satmaq çətinləşir, çünki alıcı yeni buraxılan daha yüksək gəlirli kağızlara üstünlük verir.
Bazarda investorların istiqrazlara marağı zəifləyə bilər. Məsələn, insanlar daha çox daşınmaz əmlaka, valyutaya və ya bank depozitlərinə yönələndə, istiqraz bazarında alıcıların sayı azalır”.
“İnvestorlar bəzi hallarda istiqrazlardan qaçırlar”...
Müsahibimiz onu da qeyd edib ki, dövlət istiqrazlarının bazarı nisbətən aktivdir, amma korporativ (şirkətlərin) istiqrazları çox vaxt likvid olmur:
“Çünki bu istiqrazları alanlar əsasən sonuna qədər saxlamağı seçirlər. İkinci bazarda isə alıcı tapmaq çətinləşir. Azərbaycanda istiqrazların ikinci bazarı hələ tam inkişaf etməyib. Yəni istiqrazı satmaq istəyəndə birjada dərhal qarşı tərəf tapmaq olmur. Əvvəllər Mərkəzi Bank və ya bəzi dövlət qurumları bu bazarı stimullaşdırırdı, indi isə həmin mexanizmlər zəifləyib.
Şirkət istiqrazlarında defolt (ödəmə qabiliyyətsizliyi) riski artdıqda investorlar həmin kağızlardan qaçırlar. Hətta dövlət istiqrazları belə, bəzən daha aşağı faizlə buraxıldıqda, əvvəlkilərin dövriyyəsi dayanır.
Əvvəl istiqraz bazarında daha çox alıcı marağı və yüksək likvidlik vardı. İndi isə faiz dərəcələrinin yüksəlməsi, investorların maraq yönünün dəyişməsi və ikinci bazarın zəif inkişafı səbəbindən onları satmaq çətinləşib”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
