Pensiyaya çıxmaq – uzun illər əmək fəaliyyəti göstərmiş insanlar üçün istirahət dövrünün başlanğıcıdır. Lakin bu mərhələyə çatmaq hər ölkədə eyni yaşda mümkün deyil.
Bizim.Media dünya ölkələrində pensiya yaşını araşdırıb. Maraqlıdır, harada insanlar daha erkən pensiyaya çıxır?
Beynəlxalq statistikaya əsasən, bir sıra ölkələrdə pensiya yaşı nisbətən aşağı müəyyən olunub. Bu fərq əsasən əhalinin orta ömür uzunluğu, iqtisadi imkanlar və sosial siyasətlə bağlıdır.
Dünyada pensiya yaşı aşağı olan bəzi ölkələr bunlardır:
Çin: Qadınlar üçün 50–55, kişilər üçün 60 yaş;
Vyetnam: Qadınlar üçün 55, kişilər üçün 60 yaş;
İran: Qadınlar və kişilər üçün 60 yaş;
İndoneziya: Hal-hazırda 58 yaş (gələcəkdə artırılması planlaşdırılır);
Boliviya: 58 yaş, qadınlar üçün bəzi hallarda 55 yaş;
Rusiya: Qadınlar üçün 60, kişilər üçün 65 yaş (bir neçə il əvvəl 60 idi).
Əfqanıstan və bəzi Afrika ölkələri: Əhalinin ömür uzunluğu az olduğundan, pensiya yaşı 55–60 aralığında dəyişir.
Bəzi ölkələrdə isə müəyyən peşə sahələrində – məsələn, hərbçilər, müəllimlər və ağır fiziki əmək tələb edən işlərdə çalışanlar – üçün erkən pensiyaya çıxmaq mümkündür.
Qlobal trendlər göstərir ki, bir çox ölkələrdə pensiya yaşı tədricən artırılır. Bunun əsas səbəbi əhalinin yaşlanması və sosial təminat sisteminə düşən yükün artmasıdır.
Azərbaycanda hazırda pensiya yaşı kişilər üçün 65, qadınlar üçün isə 64 yaşdır. 2026-cı ildən qadınlar üçün də bu yaş 65 olacaq. Dünya təcrübəsində pensiya yaşı əksər ölkələrdə artdığı bir vaxtda, Azərbaycanda bu yaşın azaldılması real görünmür.
Aygün Hüseyn, Bizim.Media
