4 oktyabr hadisələrindən 20 il ötür. Moderator.az həmin hadisələrin mərkəzində olan və Surət Hüseynovun dəstəsini, eləcə də OMON-u zərərsizləşdirməkdə xüsusi xidmətlər göstərən Milli Qvardiyanın keçmiş komandiri Əzizağa Süleymanova müraciət edərək 20 il öncəyə qısa ekskurs etməsini xahiş edib:
Əvvəli burada----moderator.az/?xeber=57157
...4 oktyabr 1994-cü il tarixinə qədər bir neçə dəfə dövlət əleyhinə xoşagəlməz hadisələr baş vermişdi. Baş nazir Surət Hüseynovla OMON-un hücumu qarşısında dövlətin yeganə güc mənbəyi Dövlət Mühafizə Xidmətinin tərkibində olan Milli Qvardiyanın şəxsi heyəti idi. 2-3 oktyabr 1994-cü il tarixində demək olar ki, bütün dövlət strukturları həyəcan içində idi. OMON-un silahlı şəxsi heyəti tərəfindən dövlət obyektlərinin tutulacağı gözlənilirdi. Milli Qvardiyanın qaravul xidməti uzun müddət idi ki, xüsusi əhəmiyyətli dövlət obyektlərinin- Prezident Aparatının, Nazirlər Kabinetinin, Milli Məclisin inzibati binaları ətrafında qarovul xidməti aparırdılar. 2 oktyabr 1994-cü il tarixində saat 17 radələrindən Prezident Aparatında müşavirə keçirilirdi. Verilən operativ məlumatlara görə OMON-çuların Prezident Aparatına və Ali Sovetə hücumu gözlənilirdi, OMON-çuların 8-ci kilometr adlanan Nizami rayonunun ərazisindəki hərbi bazasından hərbi texnika ilə çıxdıqları barədə məlumat verilirmişdi. Baş Mühafizə İdarəsinin rəisi Vaqif Axundov prezidentin yanında keçirilən müşavirədən çıxıb Prezident Aparatının həyətində Milli Qvardiyanın komandanı Tofiq Rəsulovu görəndə "OMON-çular Baş Prokurorluğa hücum ediblər, şəxsi heyəti ayağa qaldır" deyəndə Tofiq Rəsulov "Süleymanov hər yeri mühafizəyə götürüb, şəxsi heyət tam döyüş hazırlığı vəziyyətindədir" demişdi. 5 dəqiqədən sonra mən Milli Qvardiya komandanı Tofiq Rəsulovla bərabər generalın kabinetində idik. Rəis ölkə prezidentinə birbaşa zəng edərək Milli Qvardiyanın şəxsi heyətinin tam tərkibdə bütün obyektləri mühafizəyə götürdüyünü məruzə etmişdi. Bu zaman Prezident Aparatından əməliyat nöbətçisi zəng edərək rəisə məruzə edirdi ki, OMON dəstəsi Milli Qvardiya döyüşçülərinin dövlət obyektlərini mühafizəyə götürməsindən xəbər tutub Prezident Aparatına sarı hərəkətlərini dayandırıb Daxili İşlər Nazirliyininin inzibati binasının yaxınlığından Dram Teatrının qarşısındakı Füzuli meydanına sarı gedirlər. Rəis bizə söyləmişdi ki, ola bilsin manevr edirlər. "Süleymanov, hazır olun hər etimala qarşı"-demişdi. 20 nəfərə yaxın təpədən dırnağa qədər silahlanmış OMON-çular onlara birbaşa rəhbərlik edən daxili işlər nazirinin müavini polkovnik Rövşən Cavadovun qardaşı, Xətai rayonunun proukuroru Mahir Cavadovun başçılığı altında Baş Prokurorluğun inzibati binasına girərək baş prokuror Əli Ömərovu kabinetində tutmuşdular. Ölkə başçısının yanında olan güc strukturalarını rəhbərləri həyəcan içində idi. Heç kim bir qərar qəbul etmək iqtidarında deyildi. Gəncə hadisələrinə oxşar ssenari yenidən Bakının mərkəzində həyata keçirilirdi. Milli Məclisin sədri Rəsul Quliyev həyəcanından siqareti siqaretin dalınca yandırırdı. İlk öncə Baş Prokurorluqda OMON-çular tərəfindən hansı hadisələrin törədildiyi barəsində heç bir məlumat yox idi. Gecə səhərə qədər ölkə başçısı Heydər Əliyev Prezident Aparatıda iş yerində idi. Aldığımız məlumatlara görə OMON-çular, o cümlədən OMON-a birbaşa rəhbərlik edən Rövşən Cavadov Milli Məclisin sədri Rəsul Quliyevin və Baş prokuror Əli Ömərovun ilk öncə istefasını tələb edirdilər. Ölkə daxilində həyəcanlı anların davam etməsinə baxmayaraq sakitlik idi. Ölən və yaralanan yox idi. Səhər saatlarında Füzuli Meydanı istiqamətində arada bir 5-10 dəqiqə ərzində avtomat silahından atılan güllə səsləri aydın eşidilsə də hər hansı hadisə barəsində bir məlumat yox idi. Milli Qvardiyanın şəxsi heyətinə, o cümlədən komandir heyətinə az da olsa da gözlərinin acısını almalarına növbə ilə icazə verirdim. Güc strukturalarının rəhbərlərinin Prezident Aparatına tez-tez gedib gəlməsindən hiss olunurdu ki, dövlət rəhbərliyi tərəfindən OMON-çuları zərərsizləşdirməklə bağlı plan hazırlanır. Baş nazir Surət Hüseynov bir neçə gün idi ki, gözə dəymirdi. Ölkə rəhbərliyini həyəcanlandıran da bu idi. Baş nazir Surət Hüseynovun silahlı dəstəsi ilə OMON-çuların birləşməsi ölkəni yeni fəlakətlərə sürükləyə bilərdi. Bu həyatı Milli Qvardiyanın şəxsi heyətinin əksər üzvləri yaşamışdı. Bundan sonra isə yenidən bu həyatı yaşamaq istəmirdik. Ona görə də ölümümüz bahasına olsa da dövləti qoruyacaqdıq. Bundan ölkə başçısının da xəbəri var idi. 28 may 1994-cü il tarixində Milli Qvardiyanın qərargahına gəlib Milli Qvardiyanın şəxsi heyəti ilə görüşən ölkə prezdenti Heydər Əliyev Milli Qvardiyanın şəxsi heyətinin ona sadiq olduğuna tam əmin olmuşdu.
Biz hiss edirdik
ki, ölkə başçısı 2 oktyabr 1994-cü il tarixində ölkə daxilində OMON-çuların törətdikləri
hərəkətə birbaşa müdaxilə etmədən
manevr edir, dövlət çevrilişini hazırlanmasında iştirak edən yeni qüvvələrin
və onlara dəstək verən simaların üzə çıxmasını, ya da ki, dövlət çevrilişinə dəstək
verə biləcək xarici qüvvələrin kimliyinin məlum olmasını gözləyir. Gecədən Müdafiə Nazirliyinin hərbi hissələrinin
birinin tank bölmələri Nizami rayonu istiqamətində hərəkət edərək OMON-un Qərargahını
mühasirəyə almışdılar. Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi çox böyük səhvə yol
vermişdi. OMON-çular hərbi texnikaları ələ keçirməmiş təcili tədbir görmək
lazım idi. Odur ki, Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi tərəfindən buraxılmış böyük taktiki döyüş səhvini aradan qaldırmaq
üçün təcili olaraq rəhbərlik OMON rəhbərliyi
ilə danışıqlar aparmaq məcburiyətində qalmışdılar. OMON-çular da Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi tərəfindən onlara bəxş olunan bu taktiki döyüş səhvinin
mahiyyətinə varmamışdılar. Bir də ki, siyasi maraqlar hər iki tərəfdən yuxarı səviyyədə
aparılırdı. Aşağı təbəqəli döyüşçülərə bunun bir əhəmiyyətli təsiri yox idi.
Prezident Aparatından verilən məlumatlara
görə ölkə başçısı Heydər Əliyevlə OMON-çulara rəhbərlik edən Rövşən Cavadov arasında kiminsə vasitəçiliyi iləsə danışıqlar aparılırdı. 3
oktyabr 1994-cü il tarixində günortadan sonra daxili işlər nazirinin müavini
Rövşən Cavadov bir dəstə omonçunun müşayəti altında Baş Prokurorluğa gələrək
oradan ölkə prezdenti ilə telefon əlaqəsinə girərək baş prokuror Əli Ömərovu sərbəst
buraxıb OMON-çularla birlikdə 8-ci kilometirdəki OMON-un qərargahına gəlmişdi. Bu
danışıqlar ərəfəsində dövlət rəhbərinin göstərişi ilə Müdafiə Nazirlyinin tank bölmələri OMON-un qərargahından geri cəkilərək Babək prospektində yerləşəm Müdafiə Nazirliyinin xüsusi təyinatlı 777 saylı hərbi hissəsinin bazasında cəmləşmişdilər.
1994-cü il 3-4 oktyabr gecəsi ölkənin ikinci böyük şəhəri olan Gəncə şəhərində hökümət qüvvələri ilə, o cümlədən hökümət qüvvələrinə rəhbərlik edən Rövşən Əkbərovun komandir olduğu Müdafiə Nazirliyinin 777 saylı xüsusi təyinatlı hərbi hissəsi ilə Surət Hüseynovun silahlı tərəfdarları arasında qanlı münqaişə baş vermişdi. Baş vermiş münqaişə nəticəsində hökümət qüvvələri tərəfindən 3 nəfər ölmüş, 7 nəfər yaralanmışdı. Ölkə prezidenti Gəncədə münqaişə zamanı ölən 3 nəfər hökümət qüvvələrinin üzvlərinə dərhal Milli Qəhrəman adı vermişdi. Gəncədə baş verən yeni qanlı olayın baş verməsi ilə artıq baş nazir Surət Hüseynovun kartı da açılmışdı...
Ardı var...
