Daşqınlar dəfələrlə şəhərləri və bütöv icmaları məhv edərək fəlakətli itkilərə səbəb olub.
Bizim.Media xəbər verir ki, "Interesting Engineering" nəşrinin yazdığına görə, tarixdə ən ölümcül daşqın 1931-ci ildə Çində baş verib. Müxtəlif qiymətləndirmələrə görə, o, 4 milyonadək insanın həyatına son qoyub.
Çin (1931): Fəlakət aylar sürən ekstremal yağıntılar, qar əriməsi və bir sıra qasırğalardan sonra Yantszı, Xuanhe və Huayxə çaylarının hövzələrini bürüdü. Su nəhəng əraziləri basdı, ardınca gələn aclıq və epidemiyalar ölənlərin sayını dəfələrlə artırdı.
Xuanhe dambalarının yarılması (1887): 1887-ci ildə Xuanhe çayındakı dambaların qırılması təxminən 900 mindən 2 milyonadək insanın ölümünə səbəb oldu.
Hərbi məqsədli daşqın (1938): 1938-ci ildə çinli millətçilər yapon qoşunlarının irəliləməsinin qarşısını almağa çalışaraq Xuanhe dambalarını özləri dağıtdılar. Nəticədə yaranan daşqın təxminən 54 min kvadrat kilometr ərazini su altında qoydu və təqribən 900 min insanı məhv etdi.
Bhola siklonu (1970): Digər böyük fəlakətlərdən biri 1970-ci ildə Bhola siklonunun səbəb olduğu daşqın idi. Fırtına dalğası keçmiş Şərqi Pakistandakı Qanq və Brahmaputra çaylarının düzənlik deltasına hücum etdi. Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı ölənlərin sayını 300–500 min nəfər qiymətləndirir.
Kayfen faciəsi (1642): 1642-ci ildə Xuanhe dambalarının dağılması həmin dövrün Çininin ən böyük şəhərlərindən biri olan Kayfeni məhv etdi. Tarixi sənədlər və arxeoloji tapıntılar təxminən 300 min ölənin olduğunu göstərir.
Yantszı və Bançyao (1935 və 1975): XX əsrdə ən ölümcül fəlakətlər arasında 1935-ci ildə təxminən 142 min insanın həyatına son qoyan Yantszı daşqını və 1975-ci ildə Bançyao bəndində baş verən fəlakət də var. "Nina" tayfunu ilə əlaqədar güclü yağışlardan sonra bənd dağıldı və su anbarlarının qırılma zəncirinə səbəb oldu. Fəlakətin nəticələri nəzərə alınmaqla ölənlərin sayı 171 minə çatır.
Niyə dəqiq rəqəmləri müəyyən etmək çətindir?
Belə fəlakətlərin dəqiq reytinqini tərtib etmək qeyri-mümkündür. Tarixi sənədlər çox vaxt natamam olur, qiymətləndirmələr isə təkcə daşqın zamanı həlak olanları deyil, həm də sonradan aclıqdan, xəstəliklərdən və infrastrukturun dağılması nəticəsində ölən insanları əhatə edə bilər.
Məhz buna görə də su çəkildikdən sonra da ölümcül təhlükə olaraq qala bilir. Məhv edilmiş evlər, məhsul, yollar və ərzaq ehtiyatları bir neçə günlük daşqını bir neçə aylıq humanitar fəlakətə çevirmək qabiliyyətinə malikdir.
Bizim.Media
