İspaniyanın Kanar adalarına daxil olan La Qomera adasında əsrlərdir istifadə edilən qeyri-adi ünsiyyət sistemi diqqət çəkir. “Silbo Qomero” adlanan bu sistemdə sözlərin yerini fit səsləri tutur və mürəkkəb mesajları kilometrlərlə uzağa çatdırmaq mümkün olur.
Bizim.Media xəbər verir ki, La Qomeranın sıldırım dağları və dərin dərələri keçmişdə adanın yaşayış məntəqələri arasında ünsiyyəti çətinləşdirib.
İnsan səsinin uzağa çatmadığı ərazilərdə sakinlər daha geniş məsafədən eşidilən fit səslərindən istifadə etməyə başlayıblar. Beləliklə, dodaq, dil və nəfəs hərəkətləri ilə yaradılan xüsusi fit sistemi formalaşıb.
Silbo təsadüfi fit səslərindən ibarət deyil. Danışıq dilindəki səslər müxtəlif ton və ritmlərlə fitə çevrilir. Bu üsulu yaxşı bilən insanlar gündəlik söhbətləri, xəbərləri və uzun cümlələri qarşı tərəfə ötürə bilirlər.
Uyğun şəraitdə fit səsləri kilometrlərlə məsafəyə yayıla bildiyindən Silbo vaxtilə La Qomera sakinləri üçün təbii rabitə şəbəkəsi rolunu oynayıb.
Telefon və digər müasir rabitə vasitələrinin yayılması ilə Silbo tədricən əhəmiyyətini itirib və yox olmaq təhlükəsi ilə üzləşib. Lakin La Qomera sakinləri bu ənənəni qorumaq üçün xüsusi tədbirlər görüblər.
1999-cu ildən etibarən Silbo adadakı məktəblərdə tədris olunmağa başlanıb.
Silbo Qomero 2009-cu ildə UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-Maddi Mədəni İrsinin Reprezentativ Siyahısına daxil edilib. Bu gün adada uşaqlar da fitlə ünsiyyət sistemini öyrənir və əsrlər əvvəl yaranmış ənənənin yaşadılmasına töhfə verirlər.
Silbo Qomero insanın yaşadığı coğrafiyanın ünsiyyət formasını necə dəyişdirə biləcəyinin ən maraqlı nümunələrindən biridir. La Qomeranın dağlıq relyefi sakinləri sözləri fit səslərinə çevirərək kilometrlərlə məsafədən əlaqə saxlamağa imkan verən unikal sistem yaratmağa vadar edib. (Musavat.com)
Bizim.Media
