ABŞ-li alimlər okean suyundan litium, maqnezium və digər strateji mineralların yüksək səmərəliliklə ayrılmasına imkan verən yeni texnologiya hazırlayıblar. Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, dünya okeanlarındakı suyun cəmi 0,1 faizindən istifadə etməklə əldə edilə biləcək minerallar bəşəriyyətin təxminən 50 min illik tələbatını ödəyə bilər.
Bizim.Media xəbər verir ki, araşdırma ABŞ-ın Sakit Okean Şimal-Qərb Milli Laboratoriyasında (PNNL) həyata keçirilir.
Layihənin əsas məqsədi okean suyunda mövcud olan strateji mineralları sənaye və kommersiya miqyasında iqtisadi cəhətdən səmərəli şəkildə əldə etməkdir.
ABŞ Energetika Nazirliyinin Su Enerjisi Texnologiyaları Ofisinin də dəstək verdiyi layihə çərçivəsində alimlər qeyd edirlər ki, okean suyunun kimyəvi tərkibi dünyanın müxtəlif bölgələrində demək olar ki, eyni olduğundan hazırlanmış texnologiya qlobal miqyasda tətbiq oluna bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, əsas çətinlik litium, nikel, kobalt və nadir torpaq elementlərinin dəniz suyunda çox aşağı konsentrasiyada olmasıdır. Maqnezium isə nisbətən yüksək miqdarda mövcuddur.
Hesablamalara əsasən, təxminən 2,3 milyon litr həcmə malik olimpiya üzgüçülük hovuzu qədər dəniz suyunda təxminən 2 980 kiloqram maqnezium, 420 qram litium və çox cüzi miqdarda nikel mövcuddur.
Bu problemi aradan qaldırmaq üçün alimlər "paralel axınlı reaktor" adlandırılan yeni sistem hazırlayıblar. Texnologiya dəniz suyunun natrium hidroksidlə fasiləsiz reaksiyaya girməsini təmin edir və nəticədə yüksək təmizlik dərəcəsinə malik maqnezium hidroksid əldə edilir.
Hazırlanan modul sistemlərin gələcəkdə fəaliyyət göstərən dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması zavodlarına inteqrasiya edilməsi planlaşdırılır.
Hesablamalara görə, ABŞ-ın Kaliforniya ştatındakı Karlsbad duzsuzlaşdırma zavodunda bu sistem tam gücü ilə işlədiyi halda gündə 524 min kiloqram maqnezium hidroksid istehsal etmək mümkün olacaq. Bu isə ABŞ-ın hazırkı gündəlik tələbatından üç dəfədən çoxdur.
Layihə çərçivəsində sıfır tullantı prinsipi də nəzərdə tutulur. Alimlər maqnezium ayrıldıqdan sonra qalan duzlu sudan turşu və qələvi kimyəvi maddələrin alınmasını, digər yan məhsulların isə akvakultura və müxtəlif sənaye sahələrində istifadəsini planlaşdırırlar.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, dəniz yosunlarının bəzi növləri kritik mineralları ətraf mühitdəki sudan bir milyon dəfəyə qədər yüksək konsentrasiyada toplamaq qabiliyyətinə malikdir. Bu xüsusiyyət gələcəkdə strateji mineralların əldə olunması üçün yeni və daha səmərəli üsulların inkişafına töhfə verə bilər.
Alimlərin fikrincə, texnologiya sənaye miqyasında uğurla tətbiq olunarsa, litium və digər kritik mineralların təminatında yeni dövr başlaya, bu isə enerji texnologiyaları, elektromobillər və batareya istehsalı sahəsində qlobal bazara əhəmiyyətli təsir göstərə bilər. (Musavat.com)
Bizim.Media
