ABŞ-nin Los-Anceles şəhərində (The Grand LA kompleksində) dünyanın ilk Süni İntellekt (Sİ) İncəsənət Muzeyi — "Dataland" qapılarını tamaşaçıların üzünə açıb.
Bizim.Media xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, muzey fəaliyyətinə məşhur media rəssamları Refik Anadol və Efsun Erkilicin imza atdığı "Maşın yuxuları: Yağış meşələri" (Machine Dreams: Rainforest) adlı rəqəmsal və immersiv sərgi ilə başlayıb.
Muzeyin mərkəzində yerləşən 360 dərəcəlik nəhəng rəqəmsal kub (Data Pavilion) tamaşaçıları ekzotik flora və faunanın əhatəsinə salır. Buradakı davamlı dəyişən parlaq təsvirlər planetin 16 fərqli yağış meşəsindən real vaxt rejimində gələn 1,2 milyardlıq məlumat seli əsasında formalaşır.
Sistem birbaşa ağacların rütubətini və onların öz aralarında ötürdükləri elektromaqnit siqnalları emal edərək vizuallaşdırır. Sərgi həmçinin meşə, mamır və "elektrik" notlarından ibarət xüsusi qoxu palitrası və musiqi ilə müşayiət olunur.
Muzeyi unikal edən digər məqam onun ziyarətçiləri izləməsidir. Girişdə qonaqlara bədən temperaturunu və nəbzini ölçən ağıllı bilərziklər verilir. Sİ bu göstəricilərə uyğun olaraq məkanı və ətrafa yayılan qoxuları insanın daxili hisslərinə görə adaptasiya edir.
Süni intellektin müəllif hüquqlarını pozması ilə bağlı dünyada gedən kəskin müzakirələrə rəğmən, Refik Anadol etik prinsiplərə tam əməl etdiyini bildirib. O, modelin təlimi üçün lazımi məlumatları Google, Nvidia və Smitson İnstitutu ilə rəsmi tərəfdaşlıq çərçivəsində əldə etdiyini və kodların hamı üçün açıq (open-source) olduğunu vurğulayıb.
Mühafizəkar sənət camiası isə hələ də bu növ layihələrə ehtiyatla yanaşır. Los-Anceles və Londonun bir çox məşhur ənənəvi muzeyləri bu açılışla bağlı şərh verməkdən imtina ediblər.
Ekspertlər bunu 2020-ci illərin əvvəllərində NFT bumu və onun qəfil çökməsi ilə yaranan skeptisizmlə əlaqələndirirlər. Sənətşünaslar qeyd edirlər ki, Sİ sadəcə bir alətdir və əsas müəllif onu idarə edən, ideyanı verən insandır. Anadolun bu işi həm də hər il yüzlərlə canlı növünün yox olmasına diqqət çəkən ekoloji mesaj daşıyır.
Bahalı serverlər və ekranlarla təchiz olunmuş muzeyə standart biletlərin qiyməti 49-79 dollar, illik üzvlük isə 350-1500 dollar arasında dəyişir.
Muzeyin suvenirlər mağazası da texnoloji yeniliklərlə diqqət çəkir. Burada satılan köynəklərin üzərindəki printlər və xüsusi ətirlər fərdidir — onlar sizin gəzinti zamanı bilərziyin topladığı biometrik datanız əsasında dərhal hazırlanır. Həmçinin məkandakı "Qualia" adlı robot-manipulyator sizin ürək döyüntülərinizin abstrakt portretini fırça ilə kətan üzərinə köçürür.
Bizim.Media
