Ukrayna pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) ardıcıl zərbələri və uzanan müharibə fonunda Rusiya iqtisadiyyatı kəskin şəkildə zəifləyir.
Bizim.Media xəbər verir ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin yeni artım ideyaları tapmaq məqsədilə müharibə dövründə sayca beşinci olan Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunu açmağa hazırlaşır. Lakin real iqtisadi göstəricilər və biznes mühitindəki pessimizm fərqli mənzərəni ortaya qoyur.
"Reuters" agentliyinin məlumatına görə, Rusiyanın 3 trilyon dollar dəyərində olan xammal iqtisadiyyatının artım tempi keçən il təxminən 1%-ə qədər geriləyib (müqayisə üçün: 2024-cü ildə bu göstərici 4,9% idi). 2026-cı ilin birinci rübündə isə iqtisadiyyat daha 0,2% kiçilib. Cari il üçün ümumi artım proqnozu isə cəmi 0,4% təşkil edir. Rusiya rəsmiləri bu tənəzzülü yüksək faiz dərəcələri, sanksiyalar və güclü rublla izah edirlər.
Ukrayna PUA-larının Rusiyanın neft emalı zavodlarına (NEZ), gübrə istehsalı müəssisələrinə və limanlarına etdiyi hücumlar ölkənin iqtisadi potensialının əhəmiyyətli hissəsini sıradan çıxarıb və neft emalı güclərinin dörddə birinə birbaşa təsir göstərib.
Putin rəsmilərə artımı bərpa etmək yollarını tapmağı əmr etsə də, iri biznes nümayəndələri yeganə çıxış yolunun Ukraynadakı müharibənin dayandırılması olduğunu bildirirlər.
"Reuters"ə anonimlik şərti ilə danışan yüksək rütbəli bir korporasiya rəhbəri vəziyyəti belə şərh edib:
"ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Ukrayna üzrə sülh danışıqlarından gələn hər bir müsbət xəbərdən sonra Rusiya fond bazarında yaşanan kəskin artım və canlanma, əslində biznesin real cavabının necə olmalı olduğunu aydın göstərir".
Kreml isə keçən ilin fevralında başlayan sülh danışıqlarının dondurulduğunu, ABŞ-ın diqqətini Yaxın Şərqdəki müharibəyə yönəltdiyini bəyan edib. Bununla bərabər, ABŞ-ın Rusiya iqtisadiyyatına yönəldə biləcəyi milyardlarla dollarlıq potensial investisiyalar və sanksiyaların yumşaldılması müzakirələri də dondurulub. Anonim qalan rusiyalı yüksək rütbəli bir bankir qeyd edib ki, Putin keçən il sülh sazişi bağlamaq üçün yaxşı imkanı əldən verib və hazırda iqtisadiyyatda qeyri-sabitlik əlamətləri güclənir.
İyunun 3-dən 6-na qədər keçiriləcək Peterburq Forumunun əsas mövzusu məhz iqtisadi artım olacaq. Lakin Rusiya Mərkəzi Bankının sədrinin keçmiş müavini Oleq Vyugin "Reuters"ə açıqlamasında ikirəqəmli uçot dərəcəsi, müharibənin maliyyələşdirilməsi üçün vergilərin artırılması və investisiyaların ixtisarı fonunda heç bir artım ideyasının olmadığını vurğulayıb:
"Hökumət, mahiyyət etibarilə, artımı bərpa etmək üçün heç nə təklif edə bilmir".
Yaxın Şərqdəki gərginlik səbəbindən neft qiymətlərinin müvəqqəti yüksəlməsi effekti isə qısamüddətli xarakter daşıyır.
Dövlət Dumasının Kommunist Partiyasından olan deputatı Renat Süleymanov da iqtisadiyyatın uzunmüddətli "xüsusi hərbi əməliyyat"a dözməyəcəyini açıq şəkildə dilə gətirib:
"Hansı inkişafdan, investisiyadan və ya kapital xərclərindən söhbət gedə bilər? Nə tankların, nə də mərmilərin istehlak dəyəri var: iqtisadiyyat onları istehsal edir, lakin əhali onları istehlak edə bilmir".
Təhlillərə görə, 140 milyonluq əhaliyə malik olan Rusiya dərin daxili səhmlər və borc bazarı olmadığı, həmçinin xarici investisiyalardan məhrum edildiyi üçün Hindistan və ya Çin kimi daxili artım mühərriklərinə arxalana bilməz. Sanksiyalar yumşaldılmasa, ölkə daimi staqnasiyaya (durğunluğa) məhkumdur.
"Sberbank"ın Maliyyə Analizi Mərkəzinin rəhbəri Mixail Matovnikov vəziyyəti ümumiləşdirərək bildirib:
"İqtisadiyyata xarici təkan lazımdır. Bu təkan isə nə dövlət büdcəsindən, nə də bank sistemindən gələcək". (Haqqin.az)
Bizim.Media
