Şiddət və qəfil zorakılıq hadisələrinə şahidlik edən insanların sonradan psixoloji travma yaşama ehtimalı yüksək ola bilər.
Bizim.Media CNN-ə istinadən xəbər verir ki, aparılan araşdırmalar böyüklərin böyük hissəsinin həyatında ən azı bir dəfə travmatik hadisə yaşadığını və ya şahid olduğunu göstərir.
Şahidlik edilən zorakılıq hadisələri xüsusilə yüksək stress və uzunmüddətli psixoloji təsirlərlə əlaqələndirilir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, travmatik hadisədən sonra ilk mərhələdə emosiyaların bölüşülməsi və yaşananların ifadə edilməsi psixoloji bərpa prosesində mühüm rol oynayır. Travma terapevti Şari Botwinin fikrincə, hadisəni danışmaq, yazmaq və etibarlı insanlarla paylaşmaq beynin yaşananları emal etməsinə kömək edir.
Araşdırmalara görə, travma yaşayan insanlar hadisəni xatırladan detalları — gördüklərini, eşitdiklərini və hiss etdiklərini yazılı şəkildə qeyd etdikdə uzunmüddətli stress reaksiyalarının azalmasına kömək edə bilərlər.
Bununla yanaşı, ilkin mərhələdə sosial dəstək, gündəlik rutin, sağlam qidalanma, kifayət qədər yuxu və fiziki aktivlik kimi sadə davranışların bərpa prosesini dəstəklədiyi bildirilir.
Mütəxəssislər həmçinin EMDR, koqnitiv davranış terapiyası və travmaya yönəlmiş terapiya metodlarının travma sonrası simptomların azaldılmasında istifadə olunduğunu deyirlər. Bu metodların məqsədi beynin travmatik xatirəyə reaksiyasını tədricən zəiflətməkdir.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, travmanın təsiri fərqli insanlarda fərqli şəkildə özünü göstərir və sağalma prosesi də hər kəs üçün eyni deyil. Peşəkar dəstək və erkən müdaxilə isə uzunmüddətli psixoloji fəsadların azalmasına kömək edə bilər.
Xədicə Paşayeva, Bizim.Media
