Xəyal qurmaq əksər insanların gündəlik həyatının adi hissəsidir. Lakin bəziləri üçün bu vərdiş nəzarətdən çıxaraq asılılığa çevrilir.
Bizim.Media “BBC Health”ə istinadən xəbər verir ki, "maladaptiv xəyalpərəstlik" adlandırılan bu vəziyyətdən əziyyət çəkən insanlar gün ərzində saatlarla öz zehnində yaratdıqları mürəkkəb hekayələr və obrazlarla yaşayırlar.
Psixiatr və tədqiqatçı Colin Rossun sözlərinə görə, ağır hallarda insanlar gündə 12 saata qədər xəyal qura bilir. Bəzi hekayələrin süjeti isə illərlə, hətta onilliklərlə davam edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, adi xəyal qurmaq insan psixikası üçün faydalıdır. Araşdırmalara görə, insanların oyaq vaxtlarda düşüncə fəaliyyətinin 30-50 faizi həmin an gördükləri işlə bağlı olmayan fikirlərdən ibarət olur.
Xəyal qurmaq emosiyaların tənzimlənməsinə, yaradıcılığın inkişafına və həyat təcrübələrinin mənalandırılmasına kömək edə bilər. Lakin maladaptiv xəyalpərəstlik zamanı insan artıq xəyallara nəzarət edə bilmir. Bu vəziyyət işə, təhsilə və sosial həyata mane olur. İnsanlar vaxt itirdiklərini başa düşsələr də, xəyal qurmaq istəyinə qarşı dura bilmirlər.
Araşdırmaçılar hesab edirlər ki, maladaptiv xəyalpərəstlik çox vaxt tənhalıq, uşaqlıq travmaları, emosional problemlər, depressiya, diqqət çatışmazlığı və obsesiv-kompulsiv pozuntu kimi hallarla əlaqəli ola bilər.
İnsanlar reallıqda qarşılanmayan emosional ehtiyaclarını xəyal dünyasında təmin etməyə çalışırlar.
Mütəxəssislərin fikrincə, problemin özü xəyal qurmaq deyil. Əsas problem insanın öz hekayələrinə aludə olması və bunun real həyatdan uzaqlaşmasına səbəb olmasıdır.
Xədicə Paşayeva, Bizim.Media
