Hamiləlik dövründə, eləcə də doğuşdan sonra qadınların emosional və psixoloji sağlamlığı həm ana, həm də körpə üçün çox önəmlidir. Perinatal dövrdə stress, doğuş qorxusu, anaya bağlılıq problemləri və doğuş sonrası depressiya riski arta bilər. Ona görə də psixoloji dəstək önəmlidir. Çünki doğuş sonrası depressiya, digər perinatal psixi problemlər regionda və dünya üzrə geniş yayılıb.
Azərbaycanda illərdir özəl xəstəxanalar pasiyentlərə bu cür xidmətlər təklif edir. Lakin bu xidmətlər əlavə paket kimi təklif edilir ki, qiyməti də xeyli yüksəkdir.
Bildiyimiz kimi, ölkədə doğuş pulsuzdur. Yəni dövlət xəstəxanalarında hamilə qadınların müayinəsi və müalicəsi, doğuşun həyata keçirilməsi icbari tibbi sığorta ilə qarşılanır.
Bəs dövlət xəstəxanalarında sözügedən müddətdə qadınlara psixoloji dəstək göstərilirmi?
Məsələ ilə bağlı Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB) Bizim.Media-nın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin təşəbbüsü ilə TƏBİB-in tabeliyindəki tibb müəssisələrində psixoloji yardım xidməti təşkil olunur.
Bildirilib ki, bu məqsədlə artıq TƏBİB-in tabeliyindəki 52 tibb müəssisəsində 86 psixoloq ştatı yaradılıb.
Hazırda yeni ştat üzrə 35 tibb müəssisəsində psixoloq ixtisası üzrə ali təhsil almış 45 kliniki psixoloq fəaliyyət göstərir:
“TƏBİB-in Müşahidə Şurasının 19 iyul 2023-cü il qərarı ilə TƏBİB-in tabeliyində fəaliyyət göstərən tibb müəssisələrində yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərə psixoloji yardımla bağlı tibbi yardım ödənişsiz həyata keçirilir.
Müşahidə Şurasının 14 aprel 2023-cü il qərarı ilə fəsadlaşmış mamalıq anamnezi olan qadınlar, fəsadlaşmış ginekoloji anamnezi olan qadınlar, birincili və ikincili sonsuzluğu olan qadınlara və sosial baxımdan həssas əhali qruplarına ödənişsiz psixoloji tibbi xidmət göstərilir”.
“Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tibbi Şurasının 13 iyun 2022-ci il tarixli 11 saylı Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Fizioloji hamiləliyi olan qadınlara antenatal qulluq üzrə klinik protokol” və 2023-cü il tarixli əmri ilə təsdiq edilmiş “Normal doğuş üzrə klinik protokol”a uyğun olaraq hamilə və zahı qadınlara psixoloji yardım xidməti təşkil olunub.
Hamilə və zahı qadınlara “Edinburq şkalası” ilə skrininqlər aparılır. Yəni hamilə və yeni uşaq dünyaya gətirmiş qadınlarda doğuşsonrası depressiyanı və ümumi psixoloji durumdakı riskləri vaxtında aşkar etmək üçün istifadə olunan qısa psixoloji testdir.
Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Elmi-Tibbi Şurasının 23 may 2022-ci il tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı üzrə klinik protokol”a uyğun olaraq qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatının aparılma ehtimalını azaldan amillər/hallardan biri də partnyor doğuşlardır (yəni, doğan qadının öz seçimi ilə yaxınlarından birinin iştirakı ilə aparılan doğuş).
Doğuşayardım müəssisələrimizdə partnyorlu doğuşların təbliği və təklif olunması doğan qadına psixoloji dəstəyin təmin olunmasının tərkib hissəsi kimi tətbiq edilir”. – deyə məlumatda qeyd edilib.
Günay Şahmar, Bizim.Media
