BİZİM TƏQVİM: Mayın 17-də baş vermiş tarixi hadisələr

1865-ci il 17 mayda Parisdə 20 ölkə nümayəndələrinin iştirakı ilə Beynəlxalq Teleqraf İttifaqı yaradıldı. 1990-cı ildə artıq bu təşkilatın üzvlərinin sayı 166 idi. Hal-hazırda Azərbaycan da bu nüfuzlu qurumun üzvüdür.

Bəs, mayın 17-də dünyada daha hansı hadisələr baş verib?

1. 17 may 1954-cü ildə ABŞ-da qara dərili uşaqların ağ dərili uşaqlarla eyni məktəblərə getmələrinə mane olan qanun ləğv olundu.

2. 17 may 1983-cü ildə ABŞ, İsrail və Livan arasında bağlanan müqaviləyə əsasən İsrail ordusu Beyrutdan geri çəkildi.

3. 1989-cu ilin 17 mayında Pekindəki Tiananmen meydanında siyasi azadlıqlarla əlaqədar aclıq aksiyası keçirən tələbələri dəstəkləmək üçün Çində 1 milyondan çox insan nümayişə çıxdı.  

4. 17 may 1990-cı ildə Bakılı kosmonavt Musa Manarov "Soyuz TM-11" kosmik gəmisində ilk uçuşunu həyata keçirib.

5. 1996-cı ilin bu tarixində  ATƏT-in Lissabon zirvə görüşü işə başlayıb. Həmin görüşdə Ermənistanın işğalçılıq siyasətini pisləyən sənəd qəbul edilib.

6. 2000-ci il 17 may tarixində “Qalatasaray” UEFA kubokunu qazanan ilk Türk futbol komandası oldu.

7. 17 may Beynəlxalq Uşaq Qaynar Xətləri Günüdür. Mayın 17-də dünyanın əksər  ölkələrində Beynəlxalq Uşaq Qaynar Xətləri Günü “Uşaqları birləşdiririk” devizi altında qeyd olunur.

Dünyada fəaliyyət göstərən uşaq qaynar xətləri il ərzində 11,4 milyon zəng qəbul edir. Bu xidmətin uşaqların həyatında mühüm rol oynadığını nəzərə alaraq, 80-dən artıq ölkədə fəaliyyət göstərən uşaq qaynar xəttini birləşdirən Beynəlxalq Uşaq Qaynar Xətləri (BUQX) təşkilatı yaradılmışdır.

2006-cı ildən Azərbaycan Uşaq Qaynar Xətt Xidməti (AUQXX) baş qərargahı Hollandiyanın Amsterdam şəhərində yerləşən BUQX təşkilatının tamhüquqlu üzvüdür.

17 mayda həm də bu tarixi şəxsiyyətlər xatırlanır:

1. 17 may 1880-ci il tarixində Türk yazıcı, şair, dövlət xadimi Ziya Paşa həyatını itirdi.

2. Azərbaycanın görkəmli yazıçısı, dramaturq və ictimai xadim Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev 1870-ci ilin bu günü dünyaya gəlib. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin dramaturgiyası Azərbaycan teatrının inkişafında mühüm rol oynayıb. (1870-1933)

3. Tanınmış fransız yazıçısı Anri Barbüs 1873-cü il 17 mayda anadan olub.  Anri Barbüs 1927-ci ildə Azərbaycanda olub və “Neft ölkəsində” adlı məqaləsini yazıb. (1873-1935)

4. Azərbaycan qrafik rəssamı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi Əmir Hacıyev 17 may 1899-cu ildə dünyaya gəlib.

5. Məşhur fransız aktyoru Jan Qaben 1904-cü ildə anadan olub.

6. Rəqqasə, xoreoqraf-baletmeyster, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti Roza Cəlilova 17 may 1929-cu ildə dünyaya gəlib.

7. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Şahlar Şükürov 17 may 1952-ci ildə dünyaya göz açıb.

8. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Eldar Ağayev 17 may 2013-cü ildə vəfat edib.

Surxay Atakişiyev, Bizim.Media