Müsəlman ölkəsi olmasına baxmayaraq Azərbaycanda bu gün yetəri qədər ateist, inancsız insanlar var. Bu məsələ sanki bir tendensiyaya çevrilib və gənclər arasında müşahidə edilir. Bu ifadənin mahiyyətinə və dərinliyinə varmadan özlərini ateist adlandıranlar var. Hətta ictimaiyyətdə bunu açıq təbliğ edənlər də az deyil.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan ilahiyyatçı Tural İrfanın sözlərinə görə insanları dinə yaxud hansısa inanca bağlayan səbəblər, hadisələr olduğu kimi dindən, inancdan uzaqlaşdıran səbəblər də var:
“Uzaqlaşdıran səbəbin ilki inkar etdiklərinin mahiyyətini tam bilməməkdir. Həzrət Əli deyirdi ki, insan bilmədiyini inkar edir, yaxud bilmədiyinin düşmənidir. Müasir dövrdə dünyada baş verən siyasi hadisələr, ziddiyətlər, ideoloji təlatümlər, mübarizələr dinlərin, inancların da təhrif olunmasına, əsl mahiyyətini itirməsinə səbəb olur.
Bəzən də dinlər siyasi - ideoloji məqsədlərə alət edilir, öz təbii, insani, humanist, əxlaqi mahiyyətindən uzaqlaşdırılır. Nəticədə din adı ilə mənfi hadisələr meydana çıxır, xurafat yayılır, mövhumat ayaq açır. Gənclər də bu mənzərə qarşısında tərəddüddə qalaraq, çaşqınlığa düçar olurlar və çox zaman da dindən, hətta milli adətlərdən də uzaq dururlar”.
Bu səbəbdən gənclər dindən uzaq dururlar
İlahiyyatçının fikrincə, din düzgün təbliğ olunmayanda, əsl mahiyyəti üzrə təqdim edilməyəndə təhlükəli nəsnə kimi görünür və ikrah oyadır:
“Məzhəbçi din adamları mübahisələr, ziddiyyətli tarixi hadisələr üzərindən o qədər mənfi aura yaradırlar ki, müasir insan onlardan da, dindən də, şirrdən qaçan kimi qaçır. Orta əsrlərdə elə bir dövr olub ki, elm və din paralel, bəzən də birgə, yanaşı addımlayıb. İslami elmlərin, fəlsəfə, kəlam, İslam hüququ və digər dünyəvi sahələrin inkişafı da həmin dövrdə baş verib.
Əl Kindi, İbn Rüşd, İbn Sina, Fərabi kimi filosoflar hamısı dinə inanır, hətta ilahiyyatla fəlsəfəni sintez edir, dinin elmi yönləri üzərindən işlər aparıb bəşəriyyətin bu gün də bəhrələndiyi böyük töhfələr verirdilər. Lakin sonra nə oldu? Onların yerində mühafizəkar, xurafatçılar gəldi və din adı ilə əslində mövhumatçılığı yaydılar. Yəni, endirilən yox, uydurulan dini yaydılar. Beləcə iki din yarandı”.
Ateist olmaq müasirləşmək deyil…
Tural İrfan deyib ki, gənclərin dinimizi elmi və müasir şəkildə anlamaları üçün vasitələr olmalıdır:
“Dindən çıxmaq, ateist olmaq heç də müasirləşmək demək deyil. İnsan gərək inkar etdiyini də əvvəldə tam öyrənsin, sonra inkar etsin. Amma insanlar üç xurafatçı mollaya qulaq asıb dindən ikrah edir və ateist olur. Belələri ateist də qala bilmirlər. Çünki ateizm də oxumaq, elm tələb edir. Ateistin daha çox suallara cavab verməsi ehtiyacı meydana çıxır. Odur ki, dinin mahiyyətini tam təbliğ etmək lazımdır”.
Təhlükəli tendensiya
İlahiyyatçının qənaətincə ateist olanların çoxu heç də Quranı, İbn Rüşdün, Fərabinin, Maymonidin, Əl Kindinin ilahiyyat sahəsindəki fəlsəfi traktatlarını oxuyub sonra dindən çıxmırlar:
“Sadəcə səthi olaraq gördükləri xurafatçıların əməllərinə, yaxud cəfəng nağıl kitablarına baxıb sanki din bunlardan ibarətmiş qənaətinə gəlirlər. Bu da çox təhlükəli tendensiyadır. Xalqımızın ənənəvi dini inancı var. Bu, inancdan döndərmək üçün əsasən Qərb institutları böyük “əmək” və vəsait sərf edirlər.
Xalqın, millətin birliyini, vəhdətini genetik olaraq, təbii olaraq təmin edən amillərdən biri də onun ənənəvi inancı, dinidir. Bu dini gərək sağlam şəkildə təbliğ edək, sağlam şəkildə anladaq ki, müasir insanımız da savadsız, məlumatsız qalıb ateizmə, deizmə meyl etməsin. Bu cür insanların çoxalması tolerantlıq baxımından təbiidir. Lakin mahiyyəti etibarı ilə cəmiyyəti parçalayır. Çünki xalqımız üçün ənənəvi və xarakterik deyil”.
Aygün Hüseyn, Bizim.Media
