Son zamanlar sosial şəbəkələrdə müxtəlif trendlər yayımlanır.
Bu trendlərin bir çoxları, təəssüf ki, izləyiciləri neqativ addımlara təşviq edir.
Məsələn, son günlər sosial şəbəkələrdə yayılmış yemək trendi ölümcül nəticələrə səbəb olur.
Bütün dünyada populyarlıq qazanan bu trendə görə, ona qatılan şəxs, belə demək mümkünsə, “partlayana qədər” yeməlidir.
Qeyd edək ki, bu trend Cənubi Koreyadan start götürüb və “mukbang” adlanır. “Mukbang” sözü isə “yemək” və “yayım”ı ifadə edir.
Trendin mahiyyəti təklik hissi ilə mübarizədir. Yəni "Mukbang" (mokban) videoları izləyicilərə qarşılıqlı yemək yemək hissi ötürür və beləliklə, tənhalıq hissini azaldır. Çünki yemək yemək bir çox insan üçün stresi azaltmağın bir yoludur. Digər tərəfdən "mukbang" videolarında yemək səsləri bəzi insanlarda rahatlıq verən ASMR effekti (beyin masajı, beyin istirahəti) yaradır.
Gündəmdə olan bu axının son günlərdəki qurbanı isə türkiyəli sosial şəbəkə fenomeni Efecan Kültür olub. 150 minlik səhifəsi olan yeniyetmə daha çox izləyici toplamaq üçün normadan dəfələrlə artıq yemək yedikdən sonra xəstəxanalıq olub. Həmin videodan sonra izləyicilərinin sayı 158 minə çatsa da, o, ölümlə üz-üzə gəlib.
Bundan əvvəl isə iyul ayında Çində Pan Xiaoting adı gənc qız 10 kiloqram yemək yedikdən sonra mədə deformasiyasından ölmüşdü.
Mütəxəssislər valideynlərə xəbərdarlıq edərək uşaqlarını bu zərərli trenddən qorumağı tövsiyə edir.
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan psixoloq Gülnar Orucova deyir ki, insan gözəlliklərdən zövq almalıdır:
“Ən böyük gözəllik də sevgidir. Amma çox təəssüf ki, insanlar arasında sevgi azalıb. Sevgi azlığı və sevgi aclığı da insanları yanlış yollara sürükləyir. Təcrübə göstərir ki, sevgi aclığı bir çox hallarda fizioloji aclığa səbəb olur. Ətrafındakı gözəlliklərdən zövq ala bilməyən insanlar daha çox yeməyə meyl edir. Bu gün heç kimə sirr deyil ki, əsəbiləşən, stress yaşayan insanlar özlərini daha çox yeməklə ovundurmaq istəyir. Çünki yemək məsələsində qarşı tərəfin istəyi olmur. Ancaq sənin istəyin önəm daşıyır. Ona görə insanlar bir çox hallarda çarəsizliklərini aşırı yeməklə dəf etmək istəyirlər. Beləcə, yemək bir növ baş qatmaq, hər şeyi unutdurmaq obyektinə şevrilir. Nəticədə isə çox yeməkdən müxtəlif fəsadlar doğur”.
Müsahibimiz hesab edir ki, bu trend də məhz sevgi qıtlığından qaynaqlanıb:
“Əvvəllər “ölüncə sev” deyirdilər, amma bu trenddə “ölüncə ye” deyirlər. Axı, həddən ziyadə yemək insana necə zövq verə bilər?! Bu cür trendlər daha çox kommersiya məqsədi güdür. Məsələn, sosial şəbəkələrin Azərbaycan seqmentində bir trendə rast gəldim. Bir nəfər izləyicilərə daha çox çiy köftə yeməyi təklif edir. Daha çox çiy köftə yeyənlərə də hansısa mükafatlar vəd edilir. Bu cür trendlər təkcə orqanizmimiz üçün tdeyil, həm insan psixologiyası üçün təhlükədir, faciənin başlanğıcıdır. Nəzərə alaq ki, insanın mədəsi ortalama 700 qram qida qəbul edə bilir. Bundan artıq yemək qəfil ölümə belə səbəb ola bilər. Bundan əlavə, qısa zamanda daha çox qida qəbul etmək təkcə mədəni yükləmir, həm də şüurumuzu, düşüncəmizi korlayır. Ona görə də, belə trendlərdən və ümumiyyətlə çox yeməkdən qaçmaq lazımdır. Həyatda yeməkdən daha çox zövq ala biləcəyimiz şeylərə fokuslanmalıyıq. Onda həyatımız daha maraqlı olar”.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media
