ABŞ Prezidenti İranla müharibəni bitirməsindən sonra Avropaya təzyiqləri artırmaq, cəzalandırmaq yolunu tutub. Prezident Donald Trampın son qərarları onu deməyə əsas verir ki, o Avropa ölkələrilə əməkdaşlıq etməkdənsə, təzyiq göstərməkdə daha çox maraqlıdır.
Belə ki, ABŞ Aİ-yə minik və yük maşınlarına görə 25 faizlik tarif tətbiq etmək niyyətindədir. Şübhəsiz ki, Hörmüz boğazının bağlanmasının onsuz da çətin duruma saldığı Avropa iqtisadiyyatı üçün bu qərar növbəti zərbə olacaq.
Həmçinin, Tramp Almaniyadakı 5 minlik hərbi kontingentini çıxarmağa qərar verib.
Belə vəziyyətdə “köhnə qitə”nin aqibəti necə olacaq?
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov bildirib ki, “köhnə qitə”ni çətin dövrlər gözləyir:
“Ancaq bu o demək deyil ki, onlar daima kiminsə yedəyində getməlidirlər. ABŞ İkinci Dünya Müharibəsindən üzü bəri Avropanın təhlükəsizliyini öz üzərinə götürüb. Belədə ABŞ NATO ölkələrini siyasi və hərbi cəhətdən səfərbər edə bilirdi. Bu məhz qoruyucu blok idi. Ancaq son illər görürük ki, NATO və Aİ ölkələri də beynəlxalq qaydaları pozaraq bir ucdan Şərq ölkələrinə hücumlar edir”.
Ekspert qeyd edir ki, artıq Vaşinqton Avropanın nazı ilə oynamayacaq:
“İndiki halda isə ABŞ-nin özünün siyasəti dəyişib və bu siyasət Avroatlantik tezisin əsaslarını dağıdır. Nəticədə Vaşinqton Avropaya bəyan edib ki, daha onların nazı ilə oynamayacaq. Bu əsasda da Ağ Ev Avropaya öz qayğılarına özlərinin qalmasını tövsiyə edib. Ukrayna və İran müharibəsini götürsək, görürük ki, dünya nizamı əsaslı şəkildə dəyişdirilir. ABŞ Qərb yarımkürəsinə çəkilir”.
Həmsöhbətimiz çətin duruma düşsə də, Aİ-nin təslim olacağını düşünmür:
“Avropa İttifaqının, xüsusən də qitənin əsas ölkələri olan Fransa, Almaniya və Böyük Britaniyanın təslim olaraq geri çəkiləcəyini düşünmürəm. Onlar da yeni dönəmin başlandığını anlayır və bu əsasda xarici siyasətlərini yenidən formalaşdıracaqlar. ABŞ olmadan güclənməyə məhkum olduqlarını da başa düşürlər. Bütün bunlar Avropanın milli büdcəsində də öz əksini tapacaq. Güman ki, yaranmış vəziyyətdə Avropa ölkələrində sosial xərclərin həcmi azaldılacaq, hərbi xərclər isə artacaq.
Hər halda militarist ruhun gücləndirilməsi heç bir tərəfə üstünlük gətirməyəcək. Düzdür, Avropa ilə Rusiya arasında birbaşa müharibənin qaçılmaz olduğunu da bəyan edirlər. O baxımdan bir çox məsələlər hazırda asılı vəziyyətdədir. Amma bu daim belə qala bilməz.
Artıq Avropa da amerikasız da yaşamağın mümkün və vacib olduğunu başa düşüb. Tramp onları qorxudan addımlara əl atır, rüsumları qaldırır. Avropa da bundan məmnun deyil. Qarşıda maraqlı proseslər gözlənilir. Bu da güc sahibləri arasında olan münasibətlərin yenidən formalaşacağı və yeni müharibələrin alovlanması ehtimalı ilə bağlıdır”.
Rüfət Sultan, Bizim.Media
