Bakıda sürüşmə TƏHLÜKƏSİ - Riskli ərazilər AÇIQLANDI

Bakı, Abşeron yarımadası relyef etibarı ilə təpəlik ərazidir. Nisbətən təpəlik, yüksəklik olan ərazilərdə, onların yamaclarında sürüşmənin müşahidə edilməsi təbii haldır. 5- 6 aprel tarixlərində Abşeron yarımadasnda müşahidə edilən intensiv yağışlar bir sıra sürüşmə zonalarının aktivləşməsinə səbəb olub.

Bunu Bizim.Media-ya açıqlamasında Elm və Təhsil Nazirliyinin Coğrafiya İnstitunun Landşaftşünaslıq və Təbiətdən istifadə şöbəsinin müdiri, coğrafiya elmləri doktoru Mirnuh İsmayılov bildirib.

Onun sözlərinə görə, əvvəlki illərdə olan sürüşmə sahələrində nisbi aktivlik olsa da, çox da özünü biruzə vermədi:

“Sürşmələrin əmələ gəlməsi Bakının, Abşeron yarımadasının geoloji quruıluşu, süxurların tərkibi, yayların yatım istiqaməti və bir sıra digər geoloji hadisələrlə bağlı olan prosesdir. Bu vəziyyət yağıntıların intensivləşməsi ilə daha da aktivləşir. Xüsusilə, Abşeron yarımadası və Bakıda asfalt yollarının çəkilməsi, yolların genişləndirilməsi buna şərait yaradır.

Yolların genişlənməsi asfaltın altında nəmlik yaradır.  Bu da gələcək yağıntılarda yaylararası tarazlığın pozulmasına və sürüşmənin əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bəzən asfaltda çatlar əmələ gəlir, bunun təbii və texniki səbəbi var. Bir də görürsən ki, bu çatlar vasitəsilə su asfaltın altına keçir və orada toplanır. Həmin toplanan su ətraf sahəyə, yamaclara doğru hərəkət edir, haradan çıxmalıdırsa, o hissədə sürüşmələr üçün şərait yaradır. Ona görə də asfaltda əmələ gələn çalalar, çatlar tez bir zamanda qapanmalıdır.

Asfalt örtüyü yeraltı suyu buxarlandıra bilən xarakterli olması daha yaxşı olardı. İndi dünyanın bir sıra ölkələrində daha müasir texnologiyalrla asfalt örtüyü çəkilir. Son zamanlar Vəlvələ çay dərəsində baş verən nəhəng sürüşmədə asfalt örtüyünün də, yağan yağışların da xeyli rolu olub”.

Şöbə müdiri qeyd edib ki, Bakının bir neçə ərazisi sürüşmə zonasıdır və riskli sahələr hesab edilir:

“Abşeron yarımadasında, Bakı ərazisində Masazırda, Binəqədidə, Əhmədli yaylasının yamacları aktiv sürüşmə sahələridir. Gəncə prospekti boyunca, Köhnə Günəşli yaylasının şərq və cənub-şərq meyilli yamaclarında kifayət qədər aktiv sahələr mövcuddur. İndi orada sürüşmənin olmaması o demək deyil ki, daha olmayacaq. Yəni aktivdi, riskli sahələrdir. Yeni Günəşli yaylasının Şərq və Cənub yamaclarında sürüşmə sahələri hazırda mövcuddur və təhlükəli sahə hesab olunur. Zığ sahəsinin yamacları da sürüşmə təhlükəli ərazilərdir”.

O, bəzi ərazilərdə sürüşmə-uçqun təhlükəsinin olduğunu vurğulayıb:

“Bu əsasən Badamdar yaylasının yamacları, Bayıl-Bibiheybət istiqamətində olan yamaclardır. Son yağışların intevsizləşdiyi dövrdə bu ərazilərin bəzisində sürüşmə müşahidə edildi. Xüsusilə, 20-ci sahədən Bibiheybətə gedən yolun sağ yamac hissəsində sürüşmə-uçqun müşahidə edildi, istinad divarları uçdu. Bəzi yamacların sürüşmə təhlükəli olduğunu adi gözlə də görmək mümkündür.

Çünki süxurlar aşınma materiallarından yarandığı üçün hərəkətə meyillidir və yağıntı yağanda su yığılır, hərəkət edir və bunun qarşısında istinad divarları da dayanmır. İstinad divarlarını yaradanda da diqqətli olmaq lazımdır. Abşeron və Bakı ərazisi sürüşməyə meyilli ərazilərdir.

Belə sahələrdə sürüşməyə qarşı ciddi tədbirlər həyata keçirilməlidir.

Elə olmaldır ki, yaşayış məntəqələrinə, yollara, insanlara ziyan dəyməsin. Mütəmadi monitorinqlər keçirmək və sürüşmələri müşahidə etmək lazımdır. Dövlət orqanları bu sahədə müəyyən tədbirlər görürlər, amma mütəmadi monitorinqlər də mütləqdir. Yamacların yaşıllaşdırılması, kökü dərinə işləyən ağacların, kolların əkilməsi ilə yamacda sürüşmənin qarşısını almaq mümkündür”.

Günay Şahmar, Bizim.Media