Ölkəmizin əksər bölgələrində olduğu kimi Zaqatalada da yay aylarında arı ailələrində başlayan müxtəlif xəstəliklər hələ də davam edir.
Bizim.Media-nın yerli bürosu xəbər verir ki, nəticədə yüzlərlə arı ailəsi kütləvi qırılıb, tələf olub. Arı ailələrində kütləvi xəstəliklərin yayılması, eləcə də vəhşi arıların basqına məruz qalması arıçıların ciddi narahatlığına səbəb olub.
Son bir neçə ayda arı ailələrində yayılan kütləvi xəstəliklərdən sonra Dağlı kəndinin və ətrafdakı yaşayış məntəqələrinin əksər təsərrüfatlarında çəkilən zəhmətin hədər getməsi arıçıları çətin vəziyyətə salıb, bir ümidsizlik yaranıb. Arıçı Rafiq Abdullayevin təsərrüfatında 90 arı ailəsindən 18-i qalıbmış.
Arıçı Rasim İlyasov uzun illərin təcrübəsinə əsaslanaraq arı ailələri arasında müşahidə olunan xəstəliklərin ilkin əlamətlərini sadalayıb.
O, deyib ki, arı ailələrində bakteroloji xəstəliklər var ki, bunları gözlə görmək mümkün deyil, yalnız mikroskop altında görə bilirik:
“Yəni bunları tam lobaratoriya təyin edə bilər ki, bu hansı xəstəlikdir və biz ona qarşı hansı dərmanlarla tədbir görə bilək. Bizdə lobaratoriya olmadığına görə bu il arıçılar çox çətin bir vəziyyətdə qaldılar və demək olar ki, arılarımızın 70-80- i faizi məhv olub”.
Kəndin ən nümunəvi təsərrüfatlarından daha birinə baş çəkirik.
Həyətə daxil olanda ətrafda göz oxşayan səliqə-səhman diqqətdən qaçmır. Öyrənirik ki, arı xəstəliklərinin kütləvi yayıldığı təkcə Dağlı kəndində 40 nəfər arıçılıqla məşğul olur və onların 3 mindən artıq arı ailəsi vardı. Lakin yaz-yay aylarından başlayaraq xəstəliklərin kütləviləşməsi nəticəsində arı ailələrinin 80 faizdən artığı məhv olub. Elə olduğumuz bu təsərrüfatda 200 dən artıq arı ailəsinin 150-si məhv olduğundan bir kənara yığıblar.
Arıçı Məmmədnəbi Qurbanov ali təhsilli kənd təsərrüfatı mütəxəssisidir. Ömrünün 40 ilə yaxınını arıçıliğın inkişafına və öyrənilməsinə həsr edib. Mütəxəssis rayonda baş verən kütləvi arı qırğınlardan çıxış yollarını belə izah edir:
“Bu itkilər böyük astronomik rəqəmə çatıb. Arıxanaların 50 faizdən çoxu məhv olub. Bunun ən çox səbəblərindən biri arı parazitləri və arı viruslarıdır. Bunların yayılmasında müəyyən arıçıların günahı var”- deyən müsahibimiz təklif edir ki, respublikada arıçılıq təsərrüfatlarında təcili monitorinqlər keçirilməli, xəstə arılar müəyyənləşdirilməlidir.
Eyni zamanda rayon və kəndlər üzrə karantin tətbiq olunmalıdır:
“Bir sıra insanlara sosial xidmətlər tərəfindən verilən arı ailələrinin düzgün istifadə olunmaması da xəstəliklərin çoxalmasında mühüm rol oynayır .Belə insanlar təcrübəli arıçıların yanında dərslərə, təlimlərə cəlb olunmalı və müəyyən biliklər əldə etdikdən sonra onlara sertifikat verilməlidir”, - deyə o, bildirib.
Qeyd edək ki, Zaqatala rayonunda 2 minə yaxın təsərrüfatçı arıçılıqla məşğul olur. Rayonun arıçılıq təsərrüfatlarında arı ailələrinin sayı isə 40 minə yaxınlaşır.
Tural Rasimoğlu, Bizim.Media, Şimal-Qərb bürosu
