“OPEC+” ölkələrinin noyabr ayından etibarən neft hasilatını azaltmaq qərarı dünya miqyasında rezonans doğurub. Xüsusən də, ABŞ radikal mövqe sərgiləyərək, qərarın əlehinə çıxıb. Bu səbəbdən Səudiyyə Ərəbistanı ilə Ağ Ev arasında münasibətlərdə də soyuqlaşma hiss olunur.
Vəziyyəti bu həddə gətirən ən başlıca faktor isə hasilatın azaldılmasının Rusiyanın lehinə addım olması ilə bağlıdır.
Bəs, bu vəziyyət neft qiymətlərinə necə təsir göstərəcək?
Sualı Bizim.Media üçün cavablandıran Neft Araşdırmaları Mərkəzinin sədri İlham Şaban oktyabrın əvvəlində hasilatın gündəlik 400 min barel azaldılması qərarının elan edilməsi bazarlara emosional təsir edib:
MÖVZU İLƏ BAĞLI:
Rusiya nefti üçün Avropa qapısı BAĞLANIR – “Məqsəd qiymətləri aşağı salmaqdır”
“Neftin qiyməti qərardan sonrakı həftədə 93 dollardan, 98 dollara çatdı. Ancaq bu zaman ABŞ-la Səudiyyə arasında fikir ayrılığı yarandı.
Digər tərəfdən Səudiyyə Ərəbistanın əsas dəstəkçisi Birləşmiş Ərəb Əmirlikləridir. BƏƏ rəhbəri isə Rusiya enerji həftəsi çərçivəsində Moskvaya səfər edib, Putinlə görüşdü. Bazar üçün bu tip informasiyalar iqtisadiyyatı neftdən asılı olan körfəz ölkələrinin Rusiya ilə danışıqlar aparması yönündə təzyiqlər yaratdı. Bu danışıqların əsas məqsədinin dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsinin qarşısını almaq olduğu qeyd olundu.
Ancaq sonrakı həftdədə biz neft qiymətlərinin 91-92 dollara qədər ucuzlaşmasına şahidlik etdik. Bu ucuzlaşmanın əsas ilhamverici qüvvəsi Çinin iqtisadi artım tempinin aşağı düşməsi və qarşıdan gələn iqtisadi böhranla bağlı informasiyalar idi”.
İlham Şaban son dönəmlərdə neft hasilatının azalmasına da diqqət çəkib:
“Avqust ayında “OPEC+” ölkələri kvotadan 3,54 milyon barel daha az nefti bazara çıxarıblar. Bu isə Rusiyanın müharibədən əvvəl Avropaya satdığı gündəlik neft həcmlərinə bərabərdir. Bu, həm də o deməkdir ki, neftin qiymətinin yuxarı olması, heç də Rusiya-Ukrayna müharibəsindən qaynaqlanmır. Yəni dünyanın əsas neft ixracatçıları hasilat həcmlərini əvvəlki illərlə müqayisədə azaldıblar. Bunun nəticəsində neft qiymətləri indiki qədər yüksəkdir.
Əgər təşkilat çərçivəsində neft ixracı ilə bağlı kvotalara əməl olunsa idi, hesab edirəm ki, neftin qiyməti hal-hazırda 70 dollardan aşağı olardı. Ona görə də, hasilatın gündəlik 400 min barel azaldılması ilə bağlı qərar qəbul edildikdən sonra yayımlanan analitik yazılarda qeyd olunur ki, heç kim bu qədər azalmanı gözləmirdi”.
İlham Şaban əlavə edib ki, neftin hazırki qiymətlə bazara çıxarılması heç də real tələb-təklifə əsaslanmır. Bu da bazarın bir sıra manipulyasiyalar vasitəsilə böyük oyunçular tərəfindən idarə olunduğunun göstəricisidir.
Ekspert neft qiymətləri ilə bağlı dəqiq proqnoz verməyin çətin olduğunu da qeyd edib. Ekspertin sözlərinə görə növbəti informasiyadan asılı olaraq qiymətlər bahalaşa, yaxud ucuzlaşa bilər.
Murad Əhmədov, Bizim.Media
