Əvvəllər Hellouin bayramında insanları ruhlar, şər qüvvələr və qara magiya — real dünyanın hüdudlarından kənarda gizlənən hər şey qorxudurdu. Lakin zaman keçdikcə qorxunun mənbəyi o biri dünyadan insanın özünə doğru dəyişdi. Bu gün insanları cinlərdən daha çox insanın özünün qaranlıq tərəfləri və psixikasının dərinlikləri qorxudur. Beləliklə, naməlumdan qorxunu insan təbiətinin ən çirkin tərəflərindən doğan dəhşət əvəz etdi.
Bizim.Media xəbər verir ki, splatterpank janrı da məhz belə yarandı.
Splatterpank zorakılığı, qəddarlığı və insan fiziologiyasını son dərəcə açıq və naturalist şəkildə təsvir edən qorxu janrının alt növü, ədəbiyyat və kino istiqamətidir. Termin 1986-cı ildə, ruhlar haqqında hekayələrin oxucular üçün ən qorxulu məzmun olmaqdan çıxdığı dövrdə bütün tabuları şüurlu şəkildə dağıdan yeni ədəbiyyat dalğasını təsvir etmək üçün yaranıb. İnsan qüsurlarını izləmək növbəti ruh və bədheybətləri izləməkdən daha maraqlı oldu. Çünki pozulmuş psixikanın insanı nələrə sürükləyə biləcəyi daha çox heyrət doğurur və qorxudur.
Bu gün Hellouin üçün sizə məhz bu janrda olan kitabları təqdim edirik.
Poppi Brayt — “Zərif meyit”
Yazıçı özü kitabını belə təsvir edib: “İki seriyalı qatilin nekrofiliya və adamyeyənlik üzərində qurulmuş sevgi hekayəsi”. Görünür, əlavə şərhlərə ehtiyac yoxdur.
Qreqq Olsen — “Heç kimə demə”
Ananızın qətl törətdiyinin şahidi olsaydınız, onun sirrini açardınızmı? Burada isə söhbət sizdən deyil, eyni dam altında yaşayan üç bacıdan və sadist anadan gedir. Maksimum realizm sevənlər üçün bu, real cinayətlər janrında yazılmış sənədli romandır.
Aqustina Basterrika — “Xüsusi ət”
Kitab öz seçimlərini daim başqalarına qəbul etdirməyə çalışan aqressiv veqanların xüsusilə xoşuna gələ bilər. Ət sevənlər üçün də qanuniləşdirilmiş adamyeyənlik haqqında bu antiutopiyanı oxumaq maraqlı olacaq. Bəli, insanlar fermalarda mal-qara kimi yetişdirilir. Xeyr, bu, süjetin sirrini açmaq deyil.
Metyu Stokou — “İnəklər”
Ədəbi baxımdan bu kitab seçdiyimiz digər əsərlər qədər uğurlu deyil. Lakin o, burada yalnız süjet deyil, kəsimxanadakı iyrənc pozğunluqların təsvirlərindən ibarət axın axtaranlar üçündür. Bu vəsvəsənin arxasında heç bir gizli məna yoxdur.
Ketrin Dann — “Qikin sevgisi”
Öz təhrif olunmuşluğu ilə maraqlı və qeyri-adi əsərdir. Bu gün eybəcərlər sirki sadəcə metaforadır, lakin Dannın romanında belə deyil. Adi cütlüklər valideyn olmağa hazırlaşarkən dölü genetik qüsurlara görə yoxlatdırırlar, bu romandakı cütlük isə qəsdən sirk üçün eybəcər insanlar yetişdirir. Onların motivasiyası sizi özünə cəlb edəcək bütöv bir fəlsəfədir. Heç kim sizdən bu fəlsəfəni qəbul etməyinizi gözləmir, sadəcə onu anlamağınızı istəyir.
Bundan əlavə, roman sektantlıq anlayışını da yaxşı təsvir edir. Təkcə süjet deyil, ideya da sizin üçün vacibdirsə, bu kitab uyğun seçimdir.
Yeri gəlmişkən, burada “qik” sözü müasir mənada işlənmir. Tarixi mənada XIX əsrdə qiklər tamaşaçıların gözü qarşısında canlı toyuqların və ilanların başını dişləri ilə qoparan sirk artistləri adlandırılırdı.
Maykl Jira — “İstehlakçı” hekayələr toplusu
Bu, öz iyrəncliyi ilə heyrət doğuran, psixikanın necə dağıldığından və bir qədər də nekrofiliyadan bəhs edən kitabdır. Burada hər şey insanın ən iyrənc davranış sapmalarına dair quru klinik rüblük hesabat kimi təqdim olunur. Əsərin forması da məzmunu qədər maraqlıdır.
Qabriel Vittkop — “Uşaq alverçisi”
Bu yazıçı oxucunu şoka salmağı sevir. Kitabın adı hekayənin mahiyyətini kifayət qədər açıqlayır: insan alveri və pedofiliya gündəlik biznes kimi təqdim olunur, bütün bunlar isə XVIII əsrin ab-havasında baş verir.
Edvard Li və Ret C. Uayt — “Teratoloq”
Bu günün sonuncu kitabı qalmaqallılığına görə sonuncu olsa da, əhəmiyyətinə görə belə deyil. Ekstremallıq baxımından əvvəlkilərin hamısını geridə qoyur. Buna hazır olmadığınız dəqiqdir, lakin burada dini təhqir və pozğunluqlar olduqca orijinal şəkildə — Tanrıya qarşı çıxma fəlsəfəsi kimi təqdim olunur.
Alimlərin nəzarəti altında, steril bir malikanədə zorakılıq tam ciddilik və qaranlıq ab-hava ilə baş verir. Əsər ikrah hissi ilə yanaşı, şərin ibtidai və qaranlıq təbiəti haqqında ziddiyyətli düşüncələr də doğurur.
Hamıya, xüsusilə də kitabsevərlərə xoş Hellouin arzulayırıq!
Xatərladaq ki, ingilis dilində “Halloween”, Azərbaycan dilində isə "Hellouin" adlanan balqabaqlar bayramı oktyabrın 31-də keçirilir.
Ona görə Balqabaqlar bayramı ki, balqabaq "Helloui"nin əsas atributlarından biri hesab olunur. İnsanlar məhz bu gün balqabaqların içini ovub, içərisinə şam qoyur. Onlar hazırladıqları bir-birindən maraqlı balqabaq fiqurları ilə bayramı qeyd edirlər.
Balqabaqlar bayramı xristian dünyasına məxsus bayram olduğundan, müsəlmanlar bu haqda az məlumatlıdır. Sözügedən bayram müasir Böyük Britaniya və İrlandiya ərazisində yaşayan Keltlərin adətləri əsasında formalaşıb. Əsasən ABŞ, Böyük Britaniya, İrlandiya, Rusiya, eyni zamanda, Asiya qitəsi və bir çox dünya ölkələrində təntənəli şəkildə qeyd olunur.
İngilis dilinin Oksford lüğətinə görə, "Hellouin" sözü ilk dəfə XVI əsrdə ingilis ifadəsi olan “All-Hallows-Even” (Bütün müqəddəslərin axşamı) sözündən yaranıb.
"Hellouin" bayramını digər bayramlardan fərqləndirən əsas əlaməti, həmin gün insanların bir-birindən maraqlı, qeyri-adi qiyafələr geyinməklə bir yerə toplaşmasıdır. Bəziləri düşünür ki, həmin gün "o dünya" və bu dünya arasındakı darvazalar açılır. İnsanlar ölmüş yaxınları ilə birlikdə dünyaya gəlmək istəyən ziyanverici ruhları qorxutmaq üçün iyrənc makiyajlar edir, qorxuducu qiyafələr geyinirlər.
"WorldBook” ensiklopediyasında qeyd olunur ki, "Hellouin" bayramının kökləri 2000 il bundan əvvəl keltlərin qeyd etdiyi bütpərəst bayrama gedib çıxır. Keltlər inanırdılar ki, bu vaxt ölülər diri insanlar arasında gəzib-dolaşır, dirilər ölülərlə görüşə bilərdilər”.
“Amerika Ensiklopediyası”nda qeyd olunur ki, "Hellouin" ayinləri xristianlıqdan əvvəlki dövrə aiddir və qədim keltlərin kahinləri druidlərin ayinləri ilə baǧlıdır. İrlandiya, Şimali Fransa və İngiltərədə məskunlaşan Kelt tayfalarının ili iki hissədən ibarət idi – yay və qış. Yay fəslindən qışa keçid məhsul yığımının sonuna düşürdü və oktyabrın 31-də qeyd edilirdi. Bu həm də yeni ilin başlanğıcı hesab olunurdu.
Azərbaycanda "Hellouin" ekzotik və mübahisəli bayram sayılır.
