Rusiyada Təhlükəsizlik Şurasının katibi, keçmiş müdafiə naziri Sergey Şoyqunun qızı Yuliya Şoyqunun redaktorluğu ilə hazırlanan yeni dərslikdə texnologiya şirkətləri ilə bağlı mübahisəli iddialar yer alıb.
Bizim.Media xarici agentliklərə istinadən xəbər verir ki, 2026-cı ildə kollec tələbələri üçün hazırlanmış həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi üzrə dərsliyi araşdırıb.
Nəşrin məlumatına görə, dərslikdə “Apple” və “Google” şirkətlərinin istifadəçilərin şəxsi və bank məlumatlarını izlədiyi, SMS yazışmalarını əldə etdiyi iddia olunur.
Dərslikdə “insan rəqəmsal izlər buraxır” xəbərdarlığı edilir və “Apple”, “Google” və onların biznes tərəfdaşlarının istifadəçilərin “bütün şəxsi məlumatlarını, o cümlədən bank məlumatlarını” izlədiyi bildirilir. Mənbələr bu iddianın həddindən artıq ümumiləşdirildiyini qeyd edir. Tətbiqlərin müəyyən məlumatlara giriş icazəsi alması həmin şirkətlərin avtomatik olaraq bütün şəxsi və bank məlumatlarını əldə etməsi demək deyil.
Dərslikdə “Google” və “Apple”ın istifadəçilərin SMS yazışmalarını da əldə etdiyi iddia edilir. Nəşr qeyd edir ki, adi SMS mobil operator tərəfindən təqdim olunan xidmətdir. “Android” sistemində isə tətbiqlərin SMS-lərə çıxışı yüksək riskli icazələr sırasına daxildir və məhdudlaşdırılır.
Digər iddiaya görə, smartfonun mikrofonu “passiv rejimdə” daim işləyir, daxili kamera vasitəsilə isə vaxtaşırı çəkiliş aparılır. “MO” bildirir ki, müasir mobil əməliyyat sistemlərində tətbiqlərin kamera və mikrofona çıxışı istifadəçi icazəsindən asılıdır və bu funksiyalardan istifadə zamanı xüsusi indikatorlar göstərilir.
Dərslikdə hətta söndürülmüş telefonun mobil rabitə qüllələri və “Wi-Fi” vasitəsilə yerinin müəyyənləşdirilməyə davam etdiyi bildirilir. Nəşr bunun da yanlış təqdim edildiyini yazır. Bəzi smartfonları söndürüldükdən sonra müəyyən müddət xüsusi cihaz axtarış sistemləri vasitəsilə tapmaq mümkün olsa da, bu, telefonun adi rejimdə daim öz koordinatlarını ötürməsi demək deyil.
Dərslikdə kriptovalyutalar “rəqəmsal psevdo-pullar” adlandırılır və onların məzənnəsinin yalnız şayiələrdən və informasiya məkanındakı manipulyasiyalardan asılı olduğu irəli sürülür.
“MO” bu yanaşmanı da həqiqəti əks etdirməyən ümumiləşdirmə kimi qiymətləndirir.
Yuliya Şoyqu 2002-ci ildən Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Təcili Psixoloji Yardım Mərkəzinə rəhbərlik edir. Mərkəzin daxil olduğu nazirliyə 2012-ci ilədək onun atası Sergey Şoyqu rəhbərlik edib. “MO”nun araşdırmasına görə, Yuliya Şoyqu 2021-ci ildə Moskvanın mərkəzində ümumi sahəsi 210 kvadratmetr, dəyəri isə təxminən 200 milyon rubl olan iki mənzilə sahib olub. Sayt həmin mənzillərin ona ödənişsiz verildiyini bildirir. (Musavat.com)
Bizim.Media