Vaşinqton və Tehran arasında 4 mərhələli gizli sazişin detalları bəlli oldu

ABŞ və İran arasında regional gərginliyin azaldılmasını və münaqişənin mərhələli həllini nəzərdə tutan dörd mərhələli müvəqqəti razılaşma üzrə ciddi yaxınlaşma qeydə alınıb.

Bizim.Media xəbər verir ki, bu barədə məlumatı etibarlı mənbələrə istinadən "Al-Hadath" telekanalı yayıb.

Sızan məlumatlara görə, Vaşinqton və Tehran arasında müzakirə olunan sazişin əsas xüsusiyyəti "addım-addım" prinsipinə əsaslanmasıdır; yəni bir mərhələdən digərinə keçid yalnız tərəflərin cari öhdəlikləri tam yerinə yetirməsindən sonra mümkün olacaq.

"Al-Hadath"ın əldə etdiyi layihəyə əsasən, dörd mərhələli plan aşağıdakı bəndləri əhatə edir:

I mərhələ: Atəşkəs və deeskalasiya

Regionda birbaşa hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılması, mövcud atəşkəs rejiminin möhkəmləndirilməsi və yeni qarşıdurma cəbhələrinin açılmasının qarşısının alınması.

II mərhələ: Dəniz təhlükəsizliyi və Hörmüz boğazı

Strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam təhlükəsiz şəkildə bərpası, dəniz yollarının minalardan təmizlənməsi və qlobal enerji marşrutlarının maneəsiz hərəkətinin təmin edilməsi.

III mərhələ: İqtisadi etimad tədbirləri və sanksiyalar

ABŞ tərəfindən İrana tətbiq edilən bəzi iqtisadi sanksiyaların qismən yumşaldılması, neft ixracına qoyulan məhdudiyyətlərin azaldılması və İranın xaricdə dondurulmuş maliyyə aktivlərinin bir hissəsinin xüsusi mexanizm vasitəsilə sərbəst buraxılması.

IV mərhələ: Nüvə dosyesi və beynəlxalq monitorinq

Planın ən mürəkkəb və aylarla əlavə danışıqlar tələb edə biləcək yekun mərhələsi. Bura uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsinin məhdudlaşdırılması, beynəlxalq nəzarət-monitorinq mexanizmlərinin bərpası və regional təhlükəsizlik arxitekturasının yenidən nəzərdən keçirilməsi daxildir.

Mənbələr qeyd edir ki, hər iki tərəf müvəqqəti anlaşma memorandumunun imzalanmasına yaxın olsa da, dondurulmuş vəsaitlərin hansı mexanizmlə sərbəst buraxılacağı və nüvə proqramı ilə bağlı bəzi bəndlər ətrafında müzakirələr hələ də davam edir.

Bizim.Media